Saldırganlığın sınırları

Bir hesaba göre Amerika'nın geçen yüzyılda yaptığı askeri müdahalelerin sayısı 200'ü geçmiş! Tabii bu sayı 'askeri müdahale'yi nasıl tanımladığınıza göre değişecektir.

Bir hesaba göre Amerika'nın geçen yüzyılda yaptığı askeri müdahalelerin sayısı 200'ü geçmiş! Tabii bu sayı 'askeri müdahale'yi nasıl tanımladığınıza göre değişecektir. Fakat, 200 sayısı abartılıdır deyip yarısını doğru kabul etsek gene de senede bir askeri müdahalede bulunmuş demektir ki, bu da yeteri kadar büyük bir sayıdır. Belki de insanlık tarihinde bir rekordur!
Biz ki savaşçı bir ulus olarak biliniriz, 'Asker milletiz' diye şişinir ve övünürüz, bizim bile bu rekora ulaşabileceğimizi sanmıyorum. Bazı tarihçiler Osmanlı'nın ortalama olarak 15 yılda bir büyük savaşa girdiğini hesaplıyor.
Amerikalı tarihçi Paul Kennedy büyük güçlerin çöküşünü bu savaş tutkusuna bağlar. Savaşlar ekonomik bakımdan gittikçe daha içinden çıkılmaz bir tablo sergilemekte ve sonunda büyük imparatorluklar buna dayanamayıp göçmektedir. Tarihteki, İngiliz, Fransız, Osmanlı imparatorlukları böyle göçüp gittiği gibi, Sovyetler Birliği ve ABD de aynı süreç içinde göçmüştür veya göçecektir.
Amerika çok zengin ve güçlüdür, bundan kuşku yok. Ama savaşlar da gittikçe çok pahalı hale gelmektedir. Günümüz nükleer denizatlılarının, süpersonik uçakların, tankların fiyatları 50 yıl öncesine göre yüzlerce kat artmıştır!
Sovyetler Birliği'nin pek çok sorunu vardı. Fakat son darbeyi galiba Afgan savaşı vurdu. Resmi açıklamalara göre Sovyetler Birliği ulusal gelirlerinin yüzde 9'unu silahlanmaya ayırıyordu. CIA, bu rakamın yüzde 16 olduğunu söylüyordu. Sovyetler yıkıldıktan sonra yapılan açıklamada ise yüzde 30'un üzerinde bir rakam verilmişti!
Şimdi ABD aynı sarmalın kurbanı olacak gibi gözüküyor. Ne işe yaradığı belli olamayan savaşlar içinde yuvarlanıp gidiyor. Vietnam tam bir felaketti. Oraya yüz binlerce asker ve malzeme yığdıktan sonra savaşı kaybedip çekildi. Savaşın en açık gerekçesi 'domino teorisi' idi: "Vietnam'da komünistler başarıya ulaşırsa bütün Güneydoğu Asya komünistlerin eline düşer!" deniyordu. Vietnam düştü, fakat domino teorisi gerçekleşmedi! Hatta Amerika, Çin'le diplomatik ilişki kurdu, komünizm gene yayılmadı!
O halde yüz binlerce kişinin hayatına mal olan bu savaş neden yapıldı, belli değil.
Vietnam savaşından sonra ABD bir süre askeri müdahalelerden kaçındı. Bunda, Amerika'daki savaş karşıtı güçlerin etkili olması da rol oynadı. Fakat 11 Eylül saldırıları durumu değiştirdi. Bu kez de 'terörizme karşı savaş' gündeme geldi. Afganistan, arkasından Irak işgal edildi. Ama denetim altına alınamadı. Özellikle Irak'ta tam bir bataklığa saplamış gibi gözüküyor ABD. Vietnam'da başlayan iniş, Afganistan ve Irak'ta hızlanarak sürüyor.
ABD, İran'a saldıracak olursa daha büyük bir belaya bulaşacak ve büyük güçlerin uğradıkları tatsız sonla karşılaşacaktır!
Rusya boyunun ölçüsünü aldı. Görünüşe göre sıra Amerika'da. Kim bilir, belki ABD de saldırganlığın sınırlarıyla tanıştıktan sonra barış için bir umut doğacaktır.