2013: Kolay gelsin!

Küresel ekonomiye dair iyi haberler, sadece kötüden şimdilik uzak kaldığımıza dair haberler oldu.

2012 yılının küresel muhasebesini yaparken nereye bakacağız? Ekonomi haberlerinde en önde gelenler borsa ve finans haberleridir. Günlük bir hareketi yansıtırlar çünkü. Ama diğer tarafında, derinden ve gecikerek gelen haberler ise reel taraftandır.

Yol bulabilmek için iyi habere mi bakalım? Kötü habere mi?

İyi haber, Avrupa’da merkez ülkelerin borsaları yılbaşına göre kabaca yüzde 15-20 yukarıda kapatıyorlar. Anımsayalım; yıl ortasında tanık olduğumuz finansal çöküş geri çevrilebilmişti. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) bir adım öne çıkmasıyla, İtalya ve İspanya’da Yunanistan tarzı bir çöküşe izin verilemeyeceğine ikna edildi piyasalar. Sonrası malum; borsalar yükselişe geçti, faizler geriledi.

Kötü haber, varlık fiyatları finansal alanda yükselebildi ama finansal sektör küçülmeye devam ediyor. Bunun bir borsa gibi günlük göstergesi yok. Bankalar hızla bilanço küçültüyorlar. Yükümlülük küçülten finansal sektör, reel kesime de kaynak aktarma işinde yavaşlıyor demektir. İşte yılın son günlerinde Financial Times’da yer alan habere göre, 2012’de bankaların tahvil ihracı yoluyla yaptıkları borçlanmaları, son 10 yılın en düşük borçlanması olarak kayda girdi.

Kötü haber, dünyanın 2008’de tanık olduğu finansal çöküş hala devam ediyor. Yeni yılda da, 2014’de de devam ettiğine tanık olacağız. İşte bu konuda son değerlendirme bir merkez bankacıya ait. Alman Merkez Bankası Başkanı Jens Wiedmann, Frankfurter Allgemeine Zeitung’a yaptığı söyleşide, Avrupa’daki krizin nedenlerini tam olarak ortadan kaldırmaktan çok uzak olunduğunu söyleyip, “politikacılar hiçbir şey yapmayıp, kestaneleri ateşten merkez bankalarının almasını bekledikçe, kriz ateşinin tüm Euro Bölgesi’ne yayılma riski var” diyor.

İyi haber, merkez bankaları kestaneleri ateşten almaya hala devam ediyorlar, finansal piyasalarda tek ilgileri varlık fiyatları olanlar hala mutlu olmaya ve “Bravo merkez bankasına” demeye devam ediyorlar.

Kötü haber, merkez bankalarının para basarak piyasaya sürdüğü fonların etkisi azalıyor. İlk hedefte, yani varlık fiyatları üzerinde giderek daha az etkili oldukları görülüyor. Fazlası, olumsuz etkileri daha fazla kaygı uyandırıyor.

İyi haber, Avrupa batık bankalarını yola koymak için önemli bir karar aldı. Kötü haber bunun için kuracağı bankacılık otoritesi 2014 ortasından önce çalışır hale gelemeyecek.

İyi haber, finansal piyasalar toparlıyor. Kötü haber, en sağlam lokomotif Almanya bile resesyona bir adım yakınlaştı. İyi haber ABD’de Fed yeni para politikası çağı başlattı. Kötü haber, mali uçurum anlaşmazlığı ekonomiyi tehdit ediyor.
Küresel ekonomiye dair tüm iyi haberler, sadece kötüden şimdilik uzak kaldığımıza dair haberler oldu.

Ülkemizde de, küresel çapta olduğu gibi finansal ve reel ekonomideki ayrışma tablosu var. Borsa yatırımı olanlar kabaca yüzde 50’lik bir kazançla ‘mükemmel” diyecekler, şirketlerinin borsa değeri yükselen çoğunluk hissedarları da.

Borsaya ana ivmeyi veren bankalar da. Reel kesimdeki girişimciler ve iş sahipleri ise yavaşlamadan dolayı rahat değiller. Hane halkı da gecikmeli olarak ortaya çıkacak işsizlik artışından dolayı aynı durumda olacak.

Küresel dalganın 2013’de de durulmayacağı hesaba katılırsa 2013’ün de zor bir yıl olmaya devam edeceği açık.

2013 iyi bir yıl olsun, kolay gelsin hepimize…