Muğlak yasalarla küçük yatırımcı zarar görecek

Bu yasa ile işini iyi yapmayan siyasetçilere, isteyeni 'bozguncu' ilan edebilme ve cezalandırma olanağı da sağlanıyor.

Meclis’ten geçen sermaye piyasasına ilişkin yeni yasa ile borsa manipülasyonlarına ve içeriden öğrenenlerin kötü kullanıma karşı bir dizi cezai madde düzenlemesi yapıldı. Ama bu düzenleme yine ‘Türk usulü’ olmuş; suç tanımı çok muğlak ve öznel ifadelerle yapılmış.

Borsa ve Sermaye Piyasası Kurulu, son yapılan düzenlemelerle tam olarak hükümetin hâkimiyeti altına alındı. Son yasayla, piyasalarda olası aykırı ve farklı seslerin de önü yasal düzenleme ile kesiliyor. Mali piyasalardaki aykırı görüşler, resmi görüşle ya da yürütmenin görüşleriyle uyumlu olmayan her ifade, değerlendirme, yorum ve uzman raporu artık savcıların masasında kendini bulabilir.

'Bilgi suiistimali ve piyasa dolandırıcılığı’ başlığı altında yasada yer alan maddelerden biri şöyle: “Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi veren, söylenti çıkaran, haber veren, yorum yapan veya rapor hazırlayan ya da bunları yayanlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.”

Örneğin “Borsa çok şişti” diye yorum yapan uzmanın ya da halka arz edilen bir hisse senedi hakkında “Pahalı bir fiyattan halka arz ediliyor” diye yazan analistin başı belaya girebilir. Ya da “Faizler yükselebilir”, “Cari açık finansmanında daralma var, içeride döviz kuru yükselir” demek bile görece suç haline geliyor. Sahi kime göre yanlış? Kime göre doğru? Hangi hallerde yanıltıcı?

“Bu yıl enflasyon hedefine ulaşacağız” deyip, sonunda kuru yukarı çekmeye çalışıp enflasyonu ikiye katlayan bir merkez bankası tablosu varsa ve de bu politikaya dair “Bu hedef tutmaz, kur yukarı gider, enflasyon da hedefin üzerinde kalır” diye yorum yaparsanız; bu yorumdan hoşlanmayan biri bunu ‘yanlış ve yanıltıcı’ bulup savcılığa suç duyurusu yapıp, sonu aklanma ile bitse dahi sizi ‘Türk usulü’ hukuk sisteminde süründürebilir.

Yasanın gerekçesinde borsa manipülatörleri ve içeriden bilgi kullananlara karşı getirildiği açıklaması olsa da hapis ve para cezası getiren madde ortada.

Bu düzenleme ile resmi görüş dışındaki karşı, aykırı ya da olumsuz bakış ve yorumların önü kesilecektir. Kimse hükümet tarafından dile getirilen egemen bakışın dışına çıkmak istemeyecektir. Fazlası bu yasa ile güçlü araştırma kadroları ve olanakları olan profesyoneller ile veri ve haber analiz olanakları olmayan küçük yatırımcılar arasındaki bilgi asimetrisi daha da büyüyecektir.

Bir tarafta bilgiyi ve haberi profesyonelce ayrıntılı analiz eden ama bu tür bir yasa nedeniyle kamuoyuyla bilgi ve yorum paylaşmaktan uzak duran ve de bununla yatırım kararlarını uygulayan profesyoneller, diğer yanda her şeyi tozpembe zanneden, aldıkları yatırım kararlarının aykırı yöndeki olasılıklarından habersiz küçük yatırımcılar.

Tabii ki yasanın uygulaması önemli. Ama baştan muğlak ve göreceli bir içeriğe sahip bu yasaya dayanarak hiçbir savcı dava açmasa dahi ‘Demokles’in kılıcı’ nedeniyle sonuçlarından küçük yatırımcı zarar görecek nihayetinde. Alan alacak, satan satacak; küçük yatırımcı, bu yasanın etkisiyle açılan bilgi asimetrisi nedeniyle kaybeden olacak.

İktidar partileri bu yasayı ‘aktif olarak’ da kullanabilecek. Piyasaların kötü seyrettiği zamanlarda, iktidar partisi yöneticilerinin (geçen yıl olduğu gibi) ‘faiz lobisi’ suçlamaları ya da döviz alan kuruluşlar hakkında tedbir alınacağını açıklamaları akıllarda. Bu yasa ile işini iyi yapmayan siyasetçilere, isteyeni ‘bozguncu’ ilan edebilme ve cezalandırma olanağı da sağlanıyor!