Beyin kendi kendinin koçu!

Beyin kendi kendinin koçu!
Beyin kendi kendinin koçu!
Beyin beklenti ve gerçeklik arasındaki tahmin hatalarından hızla ders alıyor ve bu doğrultuda davranmayı öğreniyor. Nasıl mı? "Hata belleği" sayesinde...

Aldatıcı ve basit bir dizi deney hazırlayan John Hopkins araştırmacıları insanların aynı ya da benzer görevleri ikinci, üçüncü ve takip eden kerelerde daha hızlı tamamlamalarının sebeplerini inceledi. Sonuç: Bir işi yapmayı değil, bir işi yaparken yaptığımız hataları da anı haline getirebiliyoruz.

Biyomedikal Mühendislik Bölümü profesörlerinden Reza Shadmehr’e göre yeni bir motor görevi yapmayı öğrenirken iki süreç bir arada işliyor: “Biri görevin gerektirdiği motor becerileri öğrenmek, diğeri ise öğrenme biçimini eleştirmek.” Kendimizin koçu gibi davrandığımız söylenebilir. Bir sonraki benzer görevi daha hızlı tamamlıyoruz çünkü koç, hangi hatalara dikkat edilmesi gerektiğini artık biliyor. Hataların yeniden deneyim edilmesi, öğrenmeyi kolaylaştırıyor.

Örneğin, kapı açarken beynimiz görevi nasıl yapmamız gerektiğini biliyor ancak tam olarak doğru eylemi gerçekleştirememe halinde ikinci seferi bekliyor. Eylem tekrarları arasındaki farklılıklara “tahmin hataları” adı veriliyor ve bu hatalar sonucun beklentiden farklı olmasından doğuyor. Böyle öğrenmek ise bilinçdışı gerçekleşiyor.

Science Express’in 14 Ağustos ’ta yer verdiği çalışmaya göre beyin sadece benzer görevlerde değil, farklı görevlerde de öğrenilmiş hatalardan faydalanabiliyor. Çünkü beynimizin bir “hata belleği” var.

Hata ve öğrenme araştırması için Shadmehr’in takımı katılımcılara bir ekranın altında bulunan ve göremedikleri bir joypad vermiş. Joypad ekranda mavi bir nokta ile temsil edilmiş. Hedeflerin kırmızı noktalarla belirginleştirildiği ekran üzerinde mavi nokta, dengesiz bir figür olarak konumlandırılmış.

Başka bir deyişle, bir hata oluşturacak şekilde… Katılımcılar bu dengesizliği fark ettikten birkaç deneme sonra joypad’i kusursuz biçimde kırmızı hedeflerin üzerine sürükleyebilmişler. Bu sırada tekrar eden küçük hatalar, sisteme dair daha büyük hatalara göre öne çıkmış.

Beyin, hatalarından ders almayı öğrenebiliyor. İnsanlar beynin öğrenme biçimlerine dair daha fazla bilgi elde ettikçe geçmiş deneyimlerini tekrarlamadan doğru adımlar atmayı başarabilirler mi? Bu sorunun yanıtı gelecek araştırmalarda gizli.


    ETİKETLER:

    Mavi

    ,

    Kırmızı

    ,

    Kapı

    ,

    ağustos

    ,

    Eylem

    ,

    dizi

    ,

    ders

    ,

    deneme

    ,

    beyin