Kürenin geleceği savaş oyunlarının elinde

Kürenin geleceği savaş oyunlarının elinde
Kürenin geleceği savaş oyunlarının elinde

Kaynak: Bloomberg

Dünya liderleri bir araya geliyor ve simülasyonu yaşarken ülkelerin ve aktörlerin geleceğini belirliyorlar.

13 Ekim’de İngiltere ve ABD büyük ölçekli ve transatlantik bir bankayı batırdılar. Otoriteler, batmayacak kadar büyük olduğu varsayılan bir kurumun başarısız olması durumunda kontrolü kaybetmeyeceklerini ispat etmek için bu finansal savaş oyununa imza attılar.

Savaş oyunlarından faydalanmak, güven ve işbirliği sorunları olan ülkelerin, aktörlerin güven oluşturmak ve işbirliği yapmak için kullandıkları etkili bir yöntem…

Terör savaş oyunları

11 Eylül’de yaşananlardan sonra birçok ülke acil durum hazırlıklarını gözden geçirdi. 2003 yılında Londra’da kimyasal silah saldırısı simülasyonu yapıldı ve finans bölgesinin altındaki metroda uygulandı. Ne yazık ki oyun, gerçek oldu. 2 sene sonra Londra metro ve otobüs sistemine sızan 4 intihar bombacısı 52 insanın ölümüne yol açtı.

Mart 2014’te aralarında Barack Obama, Angela Merkel ve Xi Jinping’in de bulunduğu güçlü dünya liderleri Lahey’de buluştular. Nükleer bir terörist saldırı karşısında yapacaklarını gösteren bir savaş oyunu oynadılar ve saldırıyı engellemeyi başardılar. Oyun kısaca şöyle oynandı: Teröristler Batı’nın güzide şehirlerinden birine saldırmaya karar verirler. Liderlerimizin önünde bulunan tablette 4 seçenek belirir. Tüm kararlar gerçek zamanlıdır.

2011-12 yıllarında Çin ve ABD arasında siber-savaş oyunlarının oynandığı da biliniyor. Oyunlardan biri gelişmiş bir virüsle baş etmek üzerine, diğeri ise birinin diğerine siber bir saldırı düzenlemesi hakkında…

Askeri savaş oyunları

Her ülke ordusunun gücünü test eden egzersizler yapar. Ancak, ülkelerin dış tehditlere karşı kolektif hareket edebilme becerilerini de ölçmeleri gerekmektedir. Son zamanlarda, askeri savaş oyunları denilince akla ilk Çin geliyor. Örneğin, geçtiğimiz Temmuz ayında ABD yönetiminde oynanan “Rim of Pacific” oyununda Hawaii'de buluşan 20 ülkeden biri Çin’di ve Avustralya’nın önderliğinde oynamakta hiç sıkıntı çekmeyerek diğer ülkeleri şaşırttı.

Bu oyunlar sayesinde yeni işbirlikleri de oluşuyor elbette. Ocak 2014’te Çin ve Rusya Akdeniz’e gittiler ve ilk deniz savaş oyunlarını oynadılar. Rusya’nın nükleer füze kruvazörü “Peter the Great” ve Çin fırkateyni Yancheng, birlikte manevra yaptıkları ve helikopterlerini birbirlerinin güvertesine indirdikleri oyunlar oynadılar.

Dünya’nın diğer ülkelerinin Çin ve Rusya’dan geri kalır bir yanı yok: 2015 yılında İspanya ve Portekiz’de gerçekleşecek NATO oyununda da 40.000 askeri birlik olacak. Finansal savaş oyunları

ABD Hazine Bakanı Jack Lew ve İngiltere Hazine Bakanı George Osborne çocuklar gibi şenken...

İngiltere ve ABD arasında oynanan finansal kriz simülasyonu sadece stresle baş etme yöntemlerini anlamaya değil, iki tarafın işleyişini ve operasyon biçimlerini çözümlemeye de yarıyor. İngiltere Hazine Bakanı Osborne’un dediği gibi: “Farklı ancak benzer domestik düzenlemelerin işe yaradığından emin olmak için ideal bir oyun…”

Elbette, oyunlar oynamak her şeyi öğrenmemize ve anlamamıza yetmiyor. 2004 yılında İngiliz Finansal Denetim Otoritesi büyük bir finansal kurumun çökmesinden sonra olanlara yönelik bir oyun oynamıştı. Avrupa mahkemesinin bankalara dair düzenlemeleri değiştirmesi ve kısa dönemde bankanın parasız kalmasına yol açan sorunların çözülmesine önayak olması ilk senaryo idi. Ancak savaş oyunları otoritelere gösterdi ki böyle sorunlar küçük bankalardan büyüklere kısa zamanda sıçrayabiliyordu. Üstelik İngiltere 2008’de Northern Rock’ta gerçekleşen krizde simülasyonun pek de faydasını görmemişti.

Şiddeti, yoksulluğu, nükleer tehdidi ve daha nice küresel problemi oyun oynayarak kontrol etmeye, yok etmeye ya da dönüştürmeye çalışan liderlerin kalıcı çözümler ürettiği günleri de görmek üzere.