Yabancılarda konuta hücum var mı yok mu?

Ağustos 2012'de yürürlüğe giren yasal düzenlemelerle, yabancıların Türkiye'de taşınmaz edinmelerinin önündeki engellerin çok önemli bir kısmı ortadan kaldırılmıştı. Nitekim o günden bugüne üç yıl boyunca, başta konut olmak üzere, yabancıların çılgınlar gibi gayrimenkul satın aldığı bir şehir efsanesi olarak hep gündemde oldu.
Haber: Dr. MİTHAT BÜLENT ÖZMEN - mithatbulentozmen@gmail.com / Arşivi

Bu gerçekten böyle mi? Yabancılar, ülkemizde konut veya işyeri satın almak için kıyasıya bir gayrete girdiler mi hakikaten? Yoksa ortada alay-ı vâlâ ile anlatılacak bir durum aslında yok mu?

NE KADAR KONUT SATIN ALMIŞLAR?

Konuyu konut üzerinden değerlendirdiğimizde, 2013 yılında yabancılara 12 bin 181 adet konut satıldığı anlaşılıyor. Bu da şu demek: Türkiye ’de 2013 yılında satılan toplam 1 milyon 157 bin 190 adet konutun yüzde 1,05’ini yabancılar satın almış. 2014’te bu oran 18 bin 959 adet satışla yüzde 1,63’ken, Ağustos ay sonu itibariyle 2015 yılında bu oran 14.424 adet satışla yüzde 1,71 olarak gerçekleşmiş.

KİMLER ALMIŞ?

Dolayısıyla, ortada şehir efsanesi olacak bir durum henüz yok. Ama mevcut performansın bir potansiyel taşıdığını da teslim etmek gerekiyor. Peki, mevcut performansın aktörleri kimler ve nereleri tercih ediyorlar? Potansiyeli öngörebilmek adına bu soru ve cevabı önemli.

Burada da imdadımıza, Türkiye’den konut alan yabancıların, vatandaşı oldukları ülke sıralaması yetişiyor. 2015 yılı sekiz aylık satış rakamlarına göre, ilk dörtte 2.432 adetle Irak, 1.691 adetle Suudi Arabistan, 1.444 adetle Rusya ve 1.426 adetle Kuveyt var. Takip eden sonraki dört ülke, 500 adet civarında olmak üzere İngiltere, Almanya, Azerbaycan ve İran. Liste buna göre satış adetleri azalarak devam ediyor. Elbette bu resim, Ortadoğu ’daki politik ve toplumsal meselelerin bir yansıması olarak açıklanabileceği gibi; “ev alma komşu al” ata sözünün “komşu evini komşudan alır”a evrilmesiyle de izah edilebilir belki, kim bilir?

NEREDEN ALMIŞLAR?

Potansiyeli daha iyi anlayabilmek amacıyla, bugüne kadar nereler rağbet görmüş onu da irdelemek gerekiyor. Buna göre, yabancıların 1. Lig sıralaması Ocak 2013-Ağustos 2015 sezonu için şöyle: Antalya 16 bin 156 adet, İstanbul 12 bin 499 adet, Aydın 3 bin 100 adet, Muğla 2 bin 635 adet, Bursa, Yalova ve Mersin ise kabaca 2 bin adet. Takip eden illerdeki satış rakamı ise bin adetin epey altında.

Sonuç olarak, kim, nereden, ne kadar ve aslında niye almışı rakamlar ortaya koyuyor. Marifetse, mevcut potansiyeli ama mutlaka kamu yararına olacak şekilde performansa dönüştürmek olsa gerek.