Uluslararası yatırımcı neden Türkiye'ye gelmiyor?

Uluslararası yatırımcı neden Türkiye'ye gelmiyor?
Uluslararası yatırımcı neden Türkiye'ye gelmiyor?
Çünkü para güvenli liman arar. Bu da yara bandı tedavilerinden vazgeçip, yatırım ortamını iyileştirecek yapısal reformları şart koşar.
Haber: Dr. MİTHAT BÜLENT ÖZMEN - mithatbulentozmen@gmail.com / Arşivi

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı Örgütü (UNCTAD) ekonomik kalkınmayı ve bu çerçevede uluslararası doğrudan yatırımları kendine dert edinmiş bir BM örgütü. UNCTAD’ın her yıl yayınladığı ve uluslararası doğrudan yatırım (UDY) trendlerini analiz ettiği Dünya Yatırım Raporu geçtiğimiz günlerde 2015 başlığıyla yayınlandı.

Rapora göre küresel çapta gelişmekte olan ülkelerin UDY girişlerindeki payı 2014 yılında % 46’dan %55’e yükselmiş. Bu son 6 yılın rekoru. Yine en çok UDY çeken ilk 10 ülkenin yarısını gelişmekte olan ekonomiler oluşturmuş. Oysa gelişmiş ve geçiş (yoksul) ekonomilerde trend düşüş yönünde.

Türkiye açısından bakıldığında ise resim biraz alaca. Dolayısıyla, resme nereden baktığınıza bağlı olarak anlatacağınız hikaye de değişiyor. Mesela en çok UDY çeken ilk 10 ülke arasında değiliz ama UNCTAD’ın Bahreyn, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Filistin, Suriye, BAE ve Yemen ile birlikte Batı Asya Bölgesi Ülkeleri diye sınıflandırdığı grupta en çok UDY girişi olan ülkeyiz.

Yani Batı Asya Bölgesi Ülkeleri grubunda olmaya itirazımız yoksa birinci olmanın keyfini pekala sürebiliriz. Ama bu gruba gelen toplam UDY’nin son 6 yılda % 39 azaldığını da unutmamamız gerekiyor. Yani tribünleri şampiyon çalımıyla selamlasak da, süper ligin dışında ve gittikçe gücünü kaybeden bir kümede top koşturduğumuzu bilmemiz lazım.

Nitekim Türkiye, içinde bulunduğu grupta UDY’den % 28 pay alırken, gelişmekte olan ekonomiler içinde UDY’den aldığı pay % 1,78 ve yine tüm dünyada UDY’den aldığı pay sadece % 1.

Oysa yapılan değerlendirmelere göre, Türkiye’nin dünya UDY’sinden alabileceği pay % 1’den % 3’e çıkabilir. Yani potansiyelimiz mevcut performansımızın tam 3 katı. Ama bunu başaramıyoruz. Potansiyelimizi ortaya koyup, bir türlü süper lige çıkamıyoruz. Üstelik o % 1’i sağlayan UDY’nin içinde gayrimenkul satın alım amaçlı gelen para , üretime, ticarete ve finansa yatırım için gelen paraya % 33 payla fark atıyor. Yani dışarıdan yatırım için para geliyor ama en çok da arsa almaya, bina almaya geliyor.

Peki neden böyle oluyor?

Aslında cevap herkesin malumu. Çünkü para güvenli liman arar. Bu da yara bandı tedavilerinden vazgeçip, yatırım ortamını iyileştirecek yapısal reformları şart koşar. Yani, AR-GE’den başlayıp vergi ve teşvik politikalarına kadar bir çok alanda yeni ve akılcı düzenlemelere imza atmamız; ama tüm bunların üzerinde, hukuk güvenliğini sağlamamız gerekiyor. Çünkü hukuk güvenliği, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını ve kişilerin bu çerçevede devlete güven duymasını ifade eder. Sanırım “neden süper lige çıkamıyoruz?” sorusunun cevabı da asıl burada yatıyor.