1.5 derece mi ısınsak yoksa 2 derece mi?

1.5 derece mi ısınsak yoksa 2 derece mi?
1.5 derece mi ısınsak yoksa 2 derece mi?

Çevre zirvesine ev sahipliği yapan Kopenhag?da dünyanın her haline rastlamak mümkün. Liderler konuşurken iki çocuk, dünyayı üzerini kaplayan karlardan temizledi. FOTOĞRAF: REUTERS

Dünya nefesini tuttu, bugün iklim anlaşması bekliyor. Anlaşmazlık konularından biri azami küresel ısınmanın kaç derece olacağı

KOPENHAG - Danimarka’da devam eden ve bugün liderler toplantısıyla bitecek olan BM İklim Değişikliği Konferansı’ndan dün de iklim değişikliğiyle mücadelede anlaşmazlığa düşülen konuların çözümlenebileceğine dair güçlü işaret gelmedi.
Kopenhag’daki konferansa katılan 194 ülkenin arasında çıkan anlaşmazlıklar, iklim müzakerelerini kilitlenmeye doğru sürüklüyor. Yaklaşık iki haftadır devam eden görüşmelerde görüş birliği sağlanamayan konuların başında, karbon salımı sınırlandırma oranı, azami küresel ısınma oranı hedefi, küresel ısınmayla mücadele için oluşturulacak yardım fonunun miktarı ve Kyoto Protokolü’nün korunması yer alıyor. Bu konularda Afrika ve küçük ada devletlerinin de yer aldığı gelişmekte olan ülkeler, Çin, Brezilya, Hindistan gibi çevre kirliliğinde büyük roller oynayan büyük dünya ekonomileri ile ABD gibi ülkeler arasında büyük anlaşmazlıklar yaşanıyor.  

Kavga çıkaran maddeler
1- Küresel ısınmanın etkilerinin en çok hissedildiği Tuvalu gibi küçük ada devletleri, azami küresel ısınmanın 1.5 derece olması konusunda ısrar ederken, zengin ülkeler bu sınırın 2 derece olmasından yana.
2- Çin’in de aralarında olduğu 130 milleti kapsayan G77 grubu 1990 değerleriyle kısaylandığında 2020 itibarıyla karbon salımının yüzde 40 oranında düşürülmesini talep ediyor.
3- G77 grubu gelişmekte olan ülkelere herhangi bir kısıtlama getirmezken, zengin ülkelerin karbon salımlarını önemli oranda sınırlandırmasını öngören Kyoto Protokolü’nün korunmasını da talep ediyor. Ancak başta ABD olmak üzere küresel ısınmada ‘tarihsel sorumluluğu’ daha fazla olan birçok zengin ülke Kyoto’nun yerine, gelişmekte olan ülkelere de karbon salımı sınırlandırmalarında bulunacak yeni bir anlaşma oluşturulmasından yana.
4- Afrika devletleri kendilerine kısa dönem için verilen maddi desteklerin yanı sıra, uzun dönem için de adımlar atılması gerektiğinin altını çizerek bu desteğin 2015’te 50 milyar, 2020’deyse 100 milyar dolara ulaşmasını bekliyor. 

Uzlaşma da yok değil
Buna karşılık ilerleme sağlanan bazı konular da var.
1- Japonya anlaşma sağlanabilirse, önümüzdeki üç yıl içinde yoksul ülkelere yapılacak yardımlar için 15 milyar dolar ayırmayı vaat etti.
2- Bu üç yıllık yardım AB’nin geçen hafta aynı konuda vaat ettiği yıllık 3,5 milyar dolara eklenecek.
3- Konferansta bir başka küçük ilerleme de ormansızlaşmayla mücadele alanında kaydedildi. Avustralya, Fransa, Japonya, Norveç, Britanya ve ABD’den oluşan altı ülkelik blok da ormanların yok edilmesiyle mücadeleye üç yıl üstüste ortaklaşa 3.5’ar milyar dolar mali destek sözü verdi.
4- Etiyopya Başbakanı Meles Zenawi Afrika Birliği adına konuşurken, zengin ülkelerden bekledikleri iklim yardımının miktarını önemli ölçüde azalttıklarını söyledi.
BM Kalkınma Programı’nın baş siyasi danışmanı Olav Kjorven BBC’ye, zirveden hâlâ anlamlı bir sonuç çıkması ihtimalinin bulunduğunu kaydetti.
Bugün aralarında ABD Başkanı Barack Obama’nın da olacağı 120’ye yakın dünya liderinin 2012 yılının sonunda, Kyoto Protokolü’nün süresi bittikten sonra iklim değişikliğiyle nasıl mücadele edileceğine ilişkin küresel stratejiyi çizen bir anlaşmaya varması bekleniyor. (afp, bbc)