'300 Spartalı' filmini Amerikalı başka İranlı başka anlıyor

2 bin 500 yıl önce Perslerle Spartalılar arasındaki Termofil Savaşı'nı konu alan bir film, ABD'de yılın gişe rekorunu kırmakla kalmadı, uluslararası siyaseti de karıştırdı. Türkiye'de '300 Spartalı' adıyla bu cuma gösterime girecek film...

TAHRAN/WASHINGTON - 2 bin 500 yıl önce Perslerle Spartalılar arasındaki Termofil Savaşı'nı konu alan bir film, ABD'de yılın gişe rekorunu kırmakla kalmadı, uluslararası siyaseti de karıştırdı. Türkiye'de '300 Spartalı' adıyla bu cuma gösterime girecek film, ABD'de 'Irak savaşına ne kadar benziyor' tartışması yaratmasının ardından, İranlıları ayaklandırdı. Amerikalılar, 200 bin kişilik ordusunu üzerine sürdüğü antik Yunan kenti Sparta'da Kral Leonidas liderliğindeki 300 askerin direnişini günlerce kıramayan Pers İmparatoru Heşayer Şah'ı, Başkan George W. Bush'a benzetti. İranlılar atalarına çamur atılmasına bozulurken, Tahran rejimi "ABD İran'ı bertaraf etmek için sinemayı kullanıyor" görüşünü beyan etti.
Herodot tarihinde '5 milyon kişilik' diye söz edilen ordusuyla dünyayı ele geçirmeye soyunup bir tek antik Yunan'da yenilgiye uğradıktan sonra çekilmeye geçen Heşayer Şah'a (Yunanca adı Kserkes) sahip çıkan İranlılar, "Filmde Yunanlıların direnişi çok abartılmış. Tarihi gerçekler saptırılıyor" eleştirisi getirdi. İranlılar, filmde Perslerin 'vahşi, cahil, kan dökücü ve medeniyetten uzak', antik Yunanlıların ise 'cesur ve asil' gösterilmesinden yakındı. İran televizyonu filme dair haberi bülteninin ilk sırasında verirken, Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad'ın sanat danışmanı Cevad Şemkaderi filmi kınadı: "ABD, İran'ı sömürgeciliğin önündeki en büyük engel görüyor, bu engeli aşmak için elinden geleni yapıyor, filmi de bu amaçla çekmişler. Sinema aracılığıyla tarihi gerçekleri tahrif etmeye devam ediyorlar."
300 Spartalı, Günah Şehri'nin yaratıcısı Amerikalı çizgi romancı Frank Miller'ın yapıtından Zack Snyder'in yönetmenliğinde sinemaya aktarıldı. Filmi izleyen Amerikalı gazetecilerin tepkisi, "M.Ö. 480'de yaşanan Termofil Savaşı, Irak Savaşı'na çok benziyor" olmuştu. Bu tartışma interneti istila ederken, Sparta Kralı'nın özgürlük uğruna ölüm emreden söylemini Bush'a benzetenler de çıktı.
Filmde, Termofil dağındaki geçidi günlerce kapatan Spartalılardan biri, ihanet ederek Pers ordusuna Yunan hattının arkasından ilerleyebileceği yolu gösterir. Leonidas ve 300 adamı öleceklerini bile bile çarpışır. Ama Heşayer Şah, Sparta'nın imdadına yetişen Atina'ya karşı Salamis Deniz Savaşı'nda hezimete uğrar. Sonuçta Yunan kent yönetimleri birleşir, 'Yunan demokrasisi' kurtulur.
Animasyon içeren teknik
Görüntü ve ses efektleriyle görsel şölen diye nitelenen film, ABD'de 3 bin 103 salonda birden gösterime girdiği açılış hafta sonunda 70 milyon dolardan fazla gelir elde ederek, yılın ilk gişe rekorunu kırdı. İlk iki günde Warner Bros'a çekim masraflarından kat kat fazla para kazandıran film, Yunanistan'da da ilk üç günde 325 bin izleyici çekerek ülkedeki tüm rekorları altüst etti. (aa, afp)