40 milyar doları var

Rusya'da liderliğe üçüncü kez aday olamadığından, iktidarı kontrol gücünü nasıl sürdüreceğine dair binbir senaryo çizilen Devlet Başkanı Putin'in servetine dair iddialar uçuşuyor. Bir düşünce kuruluşunun başkanı Belkovski, Putin'in sekiz yılda 40 milyar dolar zulaladığını söyledi; yani o bir oligark ve Avrupa'nın en zengini.

MOSKOVA - Rusya'da 3 Mart seçimlerinde üçüncü kez aday olamadığından hakkında iktidarı kontrol gücünü hangi koltukla sürdüreceğine dair binbir senaryonun çizildiği Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, konuşulması tabu olan servetine dair iddialar zuhur etmeye başladı. Başbakanlığa göz kırpan Putin'in halefi Dimitri Medvedev'den boşalacak Gazprom başkanlığını üstlenmesi son 'post-Putin' senaryo olurken, Rus liderin 40 milyar doları aşan gizli serveti olduğu iddia edildi.
Guardian'a konuşan Moskova merkezli düşünce kuruluşu Ulusal Stratejik Enstitü Başkanı Stanislav Belkovski, Kremlin'deki kaynaklara dayanarak Putin'in sekiz yılda 40 milyar doları zulaladığını öne sürdü. Bu da SSCB'nin dağılmasının yarattığı boşluğu fırsat bilip devletin dev şirketlerini haraç mezat kapatan oligarklara savaş açan lider imajıyla prim toplamış Putin'i gizli bir oligark ve Avrupa'nın en zengin adamı yapıyor.
Şahsi hesapları da var
Belkovski'nin iddiasına göre, Putin, Rus petrol ve doğalgaz şirketlerindeki gizli hissselerinin ötesinde, İsviçre ve Liechtenstein'deki bankalarda şahsi hesaplara sahip. Şeffaf olmayan offshore şirket ve fonlarıyla önde gelen üç doğalgaz ve petrol şirketinde de hissedar. Rus liderin, Surgutneftegaz'ın yüzde 37'sini, Gazprom'un yüzde 4.5'ini ve Gunvor'un en az yüzde 75'ini elinde tuttuğu ön sürülüyor. Putin'in servetinin perdelenmesinde KGB-FSB kökenli güvenlik servisi yetkilileri (silovikiler) kilit rolde. Guvnor, Putin'in KGB'den dostu Gennadi Timçenko'nun İsviçre'de kurduğu gizemli petrol şirketi. Ne web sitesi ne de Moskova ofisi olan şirket, 2007'de 43 milyar dolar cirodan 8 milyar dolar kâr beyanıyla dudak uçuklattı.
'Putin'in ne kadar serveti var' sorusuna "En az 40 milyar dolar. Maksimumunu bilemiyorum. Bazı işlerden şüpheleniyorum ama bilgim yok. Belki bundan fazla, belki çok fazla" yanıtını veren Belkovski ekliyor: "Elbette Putin'in ismi kayıtlarda gözükmüyor. Offshore şirket ve fonların hissedarlarıyla ilgili şeffaf bir tablo da yok."
İddiaya göre, Putin'in servetiyle ilgili bilgiler Kremlin'de Medvedev'i tutan liberal klan ile Kremlin genel sekreter yardımcısı İgor Seçin'in başını çektiği silovikilerin güç savaşımı sayesinde sızabildi. Siloviki'de FSB Başkanı Nikolay Patruşev, yardımcısı Aleksander Bortnikov, Putin'in yardımcısı Viktor İvanov gibi isimler var. Liberal klanda ise Putin'in manevi evlat saydığı Chelsea takımının patronu oligark Roman Abramoviç, federal uyuşturucu kontrol hizmeti başkanı Viktor Çerkesov, Özbek milyarder Alişer Usmanov bulunuyor. Ancak kavga ideolojik değil, Putin sonrası paylaşıma dair. Yani Putin'in millileştirme operasyonu sırasında yakın çevresine aktardığı milyarlarca doların kimde kalacağıyla ilgili. Kremlin dehlizlerinde yeni yönetimin çoğunluğu Batı'da tutulan paraları ele geçirme kaygısı yaşanıyor.
Cüzdan şişirme yolları
Kremlin'deki kavga geçen ay FSB'nin Çerkesov'un yardımcısı General Aleksander Bulbov'u tutuklatmasıyla kendini ele verdi. Yine bu ay başında Medvedevci Maliye Bakan Yardımcısı Sergey Storçak 43 milyon dolar zimmete para geçirmekten hapse tıkıldı. Patronu Aleksey Kudrin bile "O masum" dedi. Netameli işadamı Oleg Şvartsman, Kommersant'a FSB'lilerin 3.2 milyar dolarlık fonlarını yönettiğini ifşa etti. Şvartsman'a göre cüzdan şişirme yollarından biri şöyle: Özel şirketler piyasa değerinin çok altında kamulaştırılıp devlet şirketlerine aktarılıyor. Sonra bu varlıklar offshore üzerinden pay ediliyor.
Putin millileştirme operasyonuyla bütün dev şirketlerin başına kendi adamlarını getirmişti. Gazprom Medvedev'e, Rosneft Seçin'e, demiryolları Vladimir Yakunin'e ve Aeroflot Valery Okulov'e teslim edilmişti. (Dış Haberler)