'40 milyon oy 12 saatte elle nasıl sayıldı' bilmecesi

'40 milyon oy 12 saatte elle nasıl sayıldı' bilmecesi
'40 milyon oy 12 saatte elle nasıl sayıldı' bilmecesi

Musaviciler gösteride kan dökülmesi üzerine buldukları Besiç üyelerini linç etmeye kalkarken, bir milisi çevredekiler zor kurtardı. FOTOĞRAF: AP

KAHİRE - İran’da cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili temel soru işareti, nasıl olup da 40 milyon oyun saatler içinde sayılıp sonuçların açıklanabildiği. Uluslararası seçim uzmanlarıyla İranlı analistlere göre, oy sayımının hızı ve yetkililerin normalde açıkladığı detaylı verilerin bu kez eksikliği Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’ın reformcu Mir Hüseyin Musavi’ye karşı açık ara zaferini şüpheli hale getiriyor.
Bu kez 39.2 milyon oy pusulası elle sayılarak nihai sonuçlar 12 saat içinde açıklanırken, geçmiş seçimlerde bunun en azından iki katı zaman gerekmişti. Uzmanlar, yeni bilgisayar sisteminin kentlerde sonuçların açıklanması için gereken süreyi kısaltmış olabileceğini söylese de, köy ve küçük kasabalara bu sistemin yayılmış olmasına şüpheyle bakıyor. İçişleri Bakanlığı ilk 5 milyon oyun sonucunu sandıklar kapandıktan 1.5 saat sonra açıkladı. Gözlemciler, bakanlığın yayımladığı seçim sonuçlarının her aşamasında Ahmedinecad’ın oylarının Musavi’ninkilerden iki kat fazla olmasının da tuhaf olduğu yorumunu yapıyor. Zira şehirlerden gelen ilk oyların daha sonra kırsaldan gelenlerden farklı oranlarda olması gerekiyor. 

Azeri oyları ne oldu?
Musavi’ye bağlı Kelimeyi Sebz gazetesinin web sitesinde, 10 milyondan fazla oyun üzerinde ulusal kimlik numarasının bulunmadığı, bunun da söz konusu oyların izinin sürülmesini engellediği iddia edildi. Bazı oy merkezlerinin seçmenler hala kuyrukta beklerken erkenden kapandığını da iddia eden Azeri asıllı Musavi’ninFars ve Doğu Azerbaycan eyaletlerinde kaybetmesi pek tuhaf bulunuyor. Kerrubi’nin geçen seçimde 5 milyona yakın oy almışken, bu kez 300 bin oyda kalması da şaşırtıyor. Sonuçların önce Anayasayı Koruyucular Konseyi’nin onayını alması gerekirken, dini lider Ayetullah Hamaney’in sonuçları onaylayıp Ahmedinecad etrafında birleşilmesini istemesi de bir başka şaibe. Sokaklarda sandık görevlileri ile içişleri bakanlığı çalışanlarının hileye  dair sözleri dolaşıyor. Musavi’nin pusulasındaki kod numarasının 4, Ahmedinecad’ın 44 olması hileye kolaylık sağlayacak türden.  (aa, Radikal)