ABD baskısı altındaki anayasa işe yaramaz

Iraklı liderlerin, Irak anayasasını hazırlamayı engelleyen anlaşmazlıkların çözümü amaçlı toplantıları sürüyor. Amerikan hükümeti bu anayasanın güvenlik çöküşünü durduracağını ve...

Iraklı liderlerin, Irak anayasasını hazırlamayı engelleyen anlaşmazlıkların çözümü amaçlı toplantıları sürüyor. Amerikan hükümeti bu anayasanın güvenlik çöküşünü durduracağını ve bu yıl bitmeden önce parlamento seçimlerine uygun havayı oluşturacağını umuyor.
ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld, Bağdat'taki müttefiklerini bu ayın ortalarına doğru belirlenen süreden önce anayasayı hazırlamalar yönünde teşvik için iki hafta önce ansızın Bağdat'a gelmişti. Fakat anlaşmaz-lıkların hâlâ büyük olduğu ve bu tarihten önce çözülmesinin zorluğu ortada.
Bu çalışmaya katılan liderler arasında anlaşmazlık konularının en belirgini Irak'ın kimliğinin belirlenmesi, İslam'ın yasamadaki rolü, resmi dil, federasyonun yapısı, özerklik, yerli idarelere verilecek yetkiler, petrol zenginliklerinin önerilen federatif bölgeler arasındaki dağılımı, merkezi hükümetin oluşturulması ve yetkileri oluşturuyor.
Kürtler Irak'ın Arap kimliğinin olmasını istemiyorlar ve kendi anayasa, dil ve bağımsızlıklarını isterken Şii din adamları İslam'ın yasamanın temel kaynağı olmasında ısrarcı. Irak Kürt liderliğinin iki kutbundan biri olan sayın Mesud Barzani, Irak'ın İslami veya Arap kimliğini istemediğini belirterek bütün gözlemcileri şaşırttı. Sayın Barzani'nin Irak'ın Arap kimliğinin kaldırılmasını istemesini anlıyoruz. Zira ortada Arap ve Kürt olmak üzere iki temel millet var. Fakat İslami kimliğin kaldırılmasını istemesine bir anlam veremiyoruz. Çünkü Müslümanlar Kürtler de dahil bu ülkenin evlatlarının ezici çoğunluğunu oluşturuyor.
Amerikan baskısı altında Irak anayasasının oluşturulması, kesinlikle arzulananı vermez.
Çünkü tartışmalı anayasa Iraklıların ekseriyetinin isteklerini gerçekleştirmez aksine hali hazırdaki bölünmeyi derinleştirebilir ve Irak ulusal bütünlüğünden elde kalanın çözülmesine yol açabilir.
Rumsfeld belirlenen süre bitmeden önce anayasanın oluşturulmasının ülkeye huzur ve sükûneti getireceğini düşünüyorsa yanlış yapar. (Londra'da yayımlanan Kudsül Arabi gazetesi, başyazı, 15 Ağustos 2005)