ABD-Rusya polemiği G8'e taşınıyor

Dünyanın en zengin ülkelerinin G8 zirvesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 'ABD füze kalkanına misilleme olarak Avrupa'yı hedef seçeriz' sözleri ve demokrasi eleştirilerine tepkisinin yarattığı polemik eşliğinde dün başladı.

HEILIGENDAMM - Dünyanın en zengin ülkelerinin G8 zirvesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 'ABD füze kalkanına misilleme olarak Avrupa'yı hedef seçeriz' sözleri ve demokrasi eleştirilerine tepkisinin yarattığı polemik eşliğinde dün başladı. Avrupa'da ilk ayak bastığı yer kalkana evsahipliği yapacak Çekya olan Bush, Moskova'ya, 'Hedef siz değilsiniz' mesajı yollamakla yetinmeyip Rusya'da 'demokratik reformların rayından çıktığı' eleştirisi getirirken, Moskova hemen yanıtı yapıştırdı: 'Bush'a katılmıyoruz. Çifte standartlısınız. Kalkan konusunda da bizi ikna edemiyorsunuz'.
Almanya'nın Baltık sahilindeki Heiligendamm'daki zirve öncesi Bush'un Prag'daki çıkışlarına ilk yanıt önceki akşam Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov'dan geldi. Peskov, "Demokratik reformların rayından çıktığı görüşüne katılmıyoruz. Aksine Rusya ortak dünya ve Avrupa değerlerini paylaşan demokratik bir ülkedir. Tek yanlı kararlar ve çifte standart kabul edilemez" dedi.
'Gerçek tehditle uğraşalım'
Dün Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov sözünü esirgemedi: "ABD, Avrupa'nın merkezine füze kalkanı kurma kararını Soğuk Savaş mantığı ile aldı. Onlar bu ruhla hareket ederken nasıl bir karşılık bekliyorlar? Batılı ortaklarımız sadece bu retoriği kullanmıyor, Soğuk Savaş ruhuyla hareket ediyor." "Ortak çabalarımızı gerçek tehditlerle savaşa harcamalıyız, birtakım tehdit tezlerine değil. Rusya buna hazırdır" vurgusu yapan Lavrov, şöyle ekledi: "Ne zamanki kalkanın bize değil İran ve Kuzey Kore'ye karşı olduğuna ikna oluruz, o zaman müzakere masasına oturur bu tehditlerin gerçekliğini tartışırız."
'Avrupa asla hedef değil'
Putin, İran ve Kuzey Kore'nin füze tehdidini 'komik' diye yorumlamıştı. Kalkan gerekçesini 'yılın şakası' diye nitelemiş olan İran'ın Ulusal Güvenlik Sekreteri Ali Laricani ise dün, "Avrupa İran füzelerinin hedefinde değil ve asla olamaz. Avrupa ile güçlü ticari bağlarımız var" diyerek iddiayı ortaya atanları 'ahmakça oyunlar oynamakla' suçladı.
Bush Avrupa'yı teskin etti
Bu tepkilere karşılık Bush dün Heiligendamm'a gelişinde bu kez Avrupa'yı teskine çalıştı. ABD Başkanı, gazetecilere, "Rusya Avrupa'ya saldırmayacak. Askeri misillemeye gerektirecek bir durum yok" dedi.
Putin kalkana misilleme olarak Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması'ndan (AKKA) çekilme tehdidi savurmuşken, Lavrov, dün NATO ile ciddi sorunları tartışmak üzere 12-15 Haziran'da acil toplantı istedi. Bu toplantıda AKKA'dan çekilmeyeceklerini söylemesi ise yüreklere su serpse de derin kaygılarını ortaya koyacakları ekledi. 1990'da imzalanıp 1999'da yenilenen AKKA uyarınca Rusya, Avrupa topraklarındaki birliklerini Urallar'a çekmiş, ancak ABD ve NATO ülkeleri, Moldova ve Gürcistan sorunları yüzünden anlaşmayı onaylamamıştı.
Eski ABD'li istihbaratçı Bob Ayers "ABD, Avrupa'da yeni askeri konuşlandırma içinde. Ruslar paranoyak olmasa bile 'Neden yapıyorsunuz' demek zorunda" derken, Rus uzmanı Savunma Bakanı Robert Gates, Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice adına da konuşup, "Rusların yaptıkları karşısında ikimiz de şaşkınız" dedi. Haziran sonu görevi bırakacağından son zirvesine katılan Britanya lideri Blair ise "Avrupalılar Rusya'da olanlardan kaygılı Kalkan tartışması Avrupa'yı bölmez" dedi. (Dış Haberler)