ABD yönetimi: İsrail de NPT'yi imzalasın

ABD yönetimi: İsrail de NPT'yi imzalasın
ABD yönetimi: İsrail de NPT'yi imzalasın

Önceki akşam Peres?i ağırlayan Obama, 10 gün sonra Netanyahu?yla ilk kez görüşecek. FOTOĞRAF: EPA

Obama nükleer silahsızlanma vurgusu yaparken, ABD ilk kez İsrail'e de nükleer silahsızlanma anlaşmasını (NPT) imzalama çağrısı yaptı. 'NPT mucize ilaç değil' diyen İsrail, açıklama istiyor

NEW YORK/KUDÜS - ABD Başkanı Barack Obama’nın yetkililerinin Yahudi lobisi kuruluşu AIPAC’ın yıllık konferansı vesilesiyle İsrail’in Banyamin Netanyahu hükümetine iki devletli çözüm telkin etmelerinin ardından, Obama yönetiminden İsrail’e çarpıcı bir çağrı daha geldi. Washington hepsi nükleer silah sahibi Kuzey Kore, Pakistan ve Hindistan’la birlikte İsrail’i de nükleer silahların yayılmasını önleme antlaşmasını (NPT) imzalamaya çağırdı.
189 imzacı ülkenin gelecek yıl düzenleyeceği NPT’yi gözden geçirme konferansının hazırlık toplantısında konuşan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Rose Gottemoeller, “NPT’ye evrensel katılım, Hindistan, İsrail, Pakistan da dahil ABD’nin temel hedefi” diyerek İsrail hükümetini kızdırdı. Gottemoeller, daha sonra gazetecilere Obama yönetiminin anlaşmayı imzalaması ve nükleer silahları bırakması konusunda İsrail’e baskı yapıp yapmayacağıyla ilgili soruları, henüz imzalamamış tüm ülkeleri anlaşmaya katılmaya çağırdığını söyleyerek geçiştirdi. 

ABD’li yetkili İran’ı hiç anmadı

Ama toplantıda ABD de, bir yandan NPT imzacısı olmayan nükleer silahlı Hindistan’a nükleer yakıt sağlama anlaşması yapıp diğer yandan gelişmekte olan ülkelerin barışçı nükleer programlarını engellediği için eleştirildi. Anlaşmayı Hindistan’ı nükleer silahsızlanmaya yaklaştırdığı iddiasıyla savunan Gottemoeller, konuşmasında İran’ı hiç anmayıp, Bush yönetiminin tüm nükleer toplantıları İran’a sözlü saldırı şovuna dönüştürme geleneğini terk etti.
1986’da İsrailli teknisyen Mordehay Vanunu’nun sızdırmasıyla dünyanın nükleer silah sahibi olduğunu öğrendiği İsrail, nükleer cepheliğini ne doğruluyor ne de yalanlıyor.  Ortadoğu’nun tek nükleer silah sahibi ülkesi görülen İsrail, nükleer enerji programı gerekçesiyle İran’ı vurmakla da tehdit ediyor.
Obama yönetiminin bu çıkışı üzerine İsrail Dışişleri’nden üst düzey bir yetkili, NPT’nin hiçbir ülkenin isteyip de nükleer silah sahibi olmasını önleyemediğini söyleyip, “Dünyanın kötülüklerine karşı mucizevi ilaç niyetine İsrail’in anlaşmayı imzalamasında ısrar edilmesini anlamak çok zor” tepkisi gösterdi. İsrail Dışişleri, Gottemoeller’in sözlerine açıklık getirmek için Amerikalı yetkililerle görüştüklerini aktardı.
Bush döneminden farklı olarak Ortadoğu barış sürecine bakıştan İran’a uzanan bir yelpazede ABD-İsrail görüş ayrılıklarının su yüzüne çıktığı sırada, Obama’nın ağırladığı ilk İsrail lideri önceki akşam Cumhurbaşkanı Şimon Peres oldu. Obama 10 gün sonra da Başbakan Netanyahu’yu konuk edecek. (Reuters)