AB'den Moskova'ya karşı çifte hamle

PRAG - AB Dönem Başkanı Çekya, Avrupa’nın doğalgazda Rusya’ya bağımlılığı ile Rusya’nın eski Sovyet cumhuriyetleri üzerindeki etkisini azaltmaya yönelik iki zirveye evsahipliği yapıyor. Dün Azerbaycan, Ermenistan, Beyaz Rusya, Moldova, Ukrayna ve Gürcistan ile Doğu Ortaklığı zirvesi toplandı. Bugün de Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan, Gürcistan, Türkiye, Irak, Mısır ile Güney Koridoru bir araya geliyor.  Zirvenin amacı, bu ülkeleri AB’ye yakınlaştırıp demokrasi, piyasa ekonomisinde AB standartlarını benimsemelerini sağlayarak Rus etkisinden çıkarmak, karşılığında serbest ticaret anlaşmaları, vize, seyahat ve AB pazarlarına erişim sunmak. AB, dört yılda 600 milyon avro harcayacağı Doğu Ortaklığı’nın, Karabağ gibi sorunların çözümünü teşvik etmesini de umuyor.
İkinci zirvenin amacı ise Rus gazına bağımlılığı bitirmek için Orta Asya ve Ortadoğu’da yeni boru hatları inşası. Hedef, Avrupa’nın yılda yaktığı gazın yüzde 10’unun (60 milyar metrekübün) 2020 itibarıyla Rusya dışındaki kaynaklardan sağlanması. Bunun için en az üç boru hattı (ITGI, Nabocco ve Beyaz Akım) gerek. Türkmen gazının Rusya ve Çin yerine Avrupa’ya gitmesi peşine düşen AB; Azerbaycan, Mısır, Irak gibi üreticilerin rezervlerinin bir kısmını AB’ya ayırmasını da isteyecek. ITGI ve Nabucco’nun topraklarından geçeceği Türkiye ile de boru hatlarının kullanımı ve ücretleriyle ilgili anlaşmaya son halini vermek için bastırıyor.
Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise davetli ülkelerin AB ile Rusya arasında tercih zorlanmaması, eski Sovyet cumhuriyetlerindeki ayrıcalıklı çıkar alanlarının çiğnememesi uyarısı yaptı. ( afp)