ABD'li vekiller tasarıya yüz çeviriyor

İmza sayısı 215'e düştü

Ermeni tasarısına, ABD Kongresi'ndeki destek azalıyor. 11 vekil imzasını çekti. İmza sayısı 215'e inerek çoğunluk sayısının altına düştü. Pelosi, tasarıyı oylamaya sunmasının 'kesin olmadığını' söyledi.

WASHINGTON - ABD Kongresi'nin alt kanadı Temsilciler Meclisi'nin Dış İlişkiler Komisyonu'ndan geçen hafta 21'e karşı 27 oyla geçen Ermeni tasarısına, genel kuruldaki milletvekili desteği eriyor. ABD Başkanı George W. Bush, önceki gün Temsilciler Meclisi'nin Demokrat başkanı Nancy Pelosi'yi uyarmasının ardından, dün hem Türkiye'ye olası Kuzey Irak operasyonuna karşı, hem Kongre'ye Ermeni tasarısına karşı mesajlar verdi. Bunun üzerine Pelosi, düne dek tam destek verdiği tasarının genel kurula gelmesinin kesin olmadığını söyledi.
'Osmanlı'nın siciliyle uğraşmayın'
1915 olaylarını 'Ermeni soykırımı' diye niteleyen tasarıdan, pazartesi salı gecesi arasındaki 24 saatlik sürede 11 vekil imzasını çekti. Böylece 435 vekilli mecliste imzacı vekil sayısı 226'dan 215'e indi. Dün Bush, Kongre'ye "İslam âlemindeki demokratik bir müttefikimizi, hele de ordumuza her gün yaşamsal destek sağlayan birini aleyhimize çevirmekten çok daha önemli işleriniz var. Bu kadar sorumluluğunuz varken, yapmamanız gereken bir şey varsa, o da Osmanlı'nın tarihi siciliyle uğraşmak" diye çattı.
Ardından Pelosi, "Tasarının genel kurula gelip gelmeyeceği, nasıl hareket edileceği belli değil, göreceğiz" dedi. Oysa önceki gün Bush'un telefonla aramasının ardından, sözcüsü Brendan Daly, "Başkan ve meclis başkanı dürüst görüş alışverişinde bulundu. Meclis başkanı, başkana tasarıya iki partiden de güçlü destek olduğunu açıkladı" demişti.
Türkiye'nin tehditleri etkili oldu
31 Ocak-9 Ekim arasında beş Cumhuriyetçi, beş Demokrat vekilin tasarıdan imzasını çekmesiyle, 15 Ekim'den beri imzasını çeken hepsi komisyonlara üye 11 vekil şunlar: Demokratlardan Marion Berry, Sanford D. Bishop Jr., Allen Boyd, Lincoln Davis, Carolyn Cheeks Kilpatrick, Mike Ross, Tim Holden, Hank Johnson, Harry E. Mitchell ve Cumhuriyetçilerden Wally Herger ile Doug Lamborn. Mecliste tasarının kabulü için, oylamaya katılanların yarısından bir fazlasının lehte oyu yeterli. Amerikan basını, tasarının bugün genel kurulda oylansa ret ihtimali doğmasında, Bush yönetiminin uyarıları ve Türkiye'nin hem tehditleri hem de lobi çalışmalarının yattığını yazdı. Bazı Demokrat vekillerin saf değiştirmesinde, özellikle Türkiye'nin Irak ve Afganistan'daki ABD güçlerine lojistik destek veren İncirlik Üssü'nü kapatma ve Kuzey Irak'a sınır ötesi operasyon tehditlerinin etkili olduğu belirtildi.
'Irak'ta savaş bitinceye kadar...'
Nitekim önde gelen Demokratlar, Pelosi'ye tasarıdan desteğini çekmesi için baskı yapıyor. Dün basın toplantısı yapan beş kıdemli Demokrat vekil (Robert Wexler, John Murtha, Alcee Hastings, John Tanner ve Stephen Cohen), ABD'nin ulusal güvenliği ve askerlerinin çıkarları için Temsilciler Meclisi Başkanı'na tasarıyı genel kurula getirmeme çağrısı yaptı. Wexler ile Murtha, tasarıya 55-60 Demokrat vekilin karşı olduğunu, genel kurula getirilirse bugün itibariyle geçmesinin beklenmediğini söyledi. Murtha şu vurguyu yaptı: "100 yıl önce olmuş korkunç bir şeydi. Olanlar katliam mıydı, soykırım mıydı ben bilmiyorum. Ama konu bu değil. Konu bizim bugünün dünyasıyla başa çıkmak zorunda olmamız. Irak'taki savaş bitinceye kadar, inanıyorum ki, Türkiye'deki askeri üsse ulaşımımızın sürmesi, operasyonlarımız için çok önemli." Tasarı geçerse Türk halkının ABD karşıtı duygularını besleyeceği uyarısı da yapan Murtha, "Ermeni tasarısı, Türk hükümeti üzerinde Irak'a askeri operasyon baskısını artırabilir. Kuvvetli bir müttefikle ilişkilerimize zarar vereceği inancındayım" diye ekledi.
'Ermeniler de çok baskı yaptı'
Hastings, bazı Demokratların saf değiştirmesinin Türkiye'nin baskıları ve lobi faaliyetlerine bağlanmasını, "Şahsen ben Ermeniler tarafından da çok kuvvetli bir lobi faaliyetine maruz kaldım" diye reddetti.
Saf değiştiren vekiller, 'Ermeni soykırımı'nın tartışmalılığını ise sorgulamıyor. Allan Boyd, Irak'taki ABD güçlerinin komutanı David Petraeus'un çok sayıda vekile brifing verip Türkiye'nin Irak'a desteğinin tehlikeye gireceği uyarısı üzerine, kendisi gibi bazı Demokratların saf değiştirdiğini anlattı. Boyd "Anlaşılan Türkiye yüz yıl önce olmuş bir şey gözüne sokuluyor gibi hissediyor. Bunu yapmak için hiç iyi bir zaman değil" dedi. Tasarının baş sponsoru Adam Schiff, "Başkan, dış politika kurumları, Türk lobisinin mültimilyon dolarlık kampanyasıyla karşılaşınca böyle oldu. Hakikat her zaman kazanmıyor" diye yakınırken, sağ kolu Brad Sherman "Bugün oylama olsa, sonuçla ilgili bahse girmem" diye ekledi.
'Bu mesele Elvis'ten bile büyük'
Ünlü rock şarkıcısı Elvis Presley'in memleketi Tennessee'den Stephen Cohen de bu yıl Türkiye'ye ziyaret ettiğini belirtip, Ermeni meselesi için "Elvis'ten bile büyük" ifadelerini kullandı. (Dış Haberler)