Afgan seçimi öncesi Dostum krizi

Afgan seçimi öncesi Dostum krizi
Afgan seçimi öncesi Dostum krizi

Dostum, Türkiye?den ülkeye dönüşünde Kâbil havaalanında Özbekler tarafından ?kahraman? gibi karşılandı. Halk desteği artan Abdullah ise Karzai?yi zorluyor. FOTOĞRAFLAR: AP

Afganistan'da türlü şaibeler ve Taliban tehdidi perşembe günkü başkanlık seçimine gölge düşürmüşken, Özbek General Dostum'un sürgünden dönüşü sürece tuz biber ekti. Karzai, Özbek oyları karşılığı bu kötü şöhretli savaş ağasına geçit vermekle suçlanıyor. ABD bile Karzai'ye çıkıştı

KÂBİL - Afganistan Taliban’ın saldırı tehdidi altında perşembe günü devlet başkanlığı seçimine gitmeye hazırlanırken, Özbeklerin ‘Sana oy vermeyiz’ resti üzerine önceki gün General Raşid Dostum’un Türkiye’deki sürgünden dönmesine izin veren Devlet Başkanı Hamid Karzai eleştiri bombardımanı altında. ABD yönetiminin Dostum’un dönüşüyle ilgili ciddi endişelerini ilettiği Karzai, ilk kez düzenlenen televizyonda başkan adaylarının canlı münazarasında da savaş ağalarıyla sıkı fıkı ilişkileri konusunda sorgulandı.
Meşum icraatlarına son olarak genelkurmay başkanı sıfatıyla başkent Kâbil’de bir rakibine sarhoş halde saldırmayı ekleyince ev hapsine alınan, bunun üzerine yaklaşık bir yılı Türkiye’de geçiren Özbek General Dostum, önceki gece Kâbil havaalanında coşkuyla karşılandı. Dostum ayağının tozuyla “Geleceğe Karzai ile gitmeliyiz. Bu iş ikinci tura kalmamalı, Karzai’yi desteklemeliyiz” mesajı verdi. Karzai de, kuzeyde en az yüzde 10’luk oy potansiyeli sunan Dostum’un dönüşünü ‘milli birlik’ adına savunup önünde yasal engel olmadığını duyurdu. Dostum, oyu karşılığı Karzai’den hükümette görev talep ediyor.
ABD’nin Kâbil elçiliği, hükümete ‘Bugünün Afganistan’ında, özellikle tarihi seçimde Dostum’un rolüyle ilgili ciddi endişeleri ilettiklerini’ duyurup ekledi: “Dostum ile ilgili meseleler dönüşüyle daha akut hale gelecek. Diğer endişelerin yanı sıra kötü şöhretli geçmiş eylemleri de, yoğun insan hakları ihlallerinden suçlu olduğuyla ilgili soru işaretleri doğurmaktadır.” BM misyonunun sözcüsü de, “Ülkeyi ileriye götürmek için daha fazla ehil siyasi, daha az savaş ağası gerekli” dedi. 

Katliam, cinayet, zulüm...
İlk mesleği sıhhi tesisatçılıkken Afganistan’ın savaşlarla geçen son 30 yılında sürekli saf değiştirmesiyle tanınan Dostum, Sovyet işgali sırasında Moskova destekli Kabil yönetimi tarafından mücahitlere karşı mücadelesi nedeniyle ‘kahraman’ ilan edilmiş, zalimliği sebebiyle Stalin’e benzetilmiş, 2001’de başlayan ABD işgalini desteklemiş, kendisine teslim olan 2 bin Taliban savaşçısını kargo konteynırlarında havasızlıktan boğarak öldürmüş, ABD askerleriyle ortak kontrol ettiği bir kalede esir tutulan 300 Taliban esirini de ayaklanınca katlettirmişti.
Afganistan’da işler etnik aidiyetlere göre yürüyor. Karzai, batıdaki Herat’ta büyük etkisi olan eski Tacik mücahit komutanı, şimdiki enerji bakanı İsmail Han’ın desteğini aldı, Dostum gibi Sovyet mazisi olan ve insan hakları ihlalleriyle anılan Tacik komutan Muhammed Kasım Fehim’i başkan yardımcısı adayı yaptı, kadınları kocaların seks kölesi yapan yasayı onayarak Şii Hazaraları memnun etti ve güneyde kendi halkı Paştunların da desteğine sahip. Önceki geceki 90 dakikalık TV düellosunda iki rakibi Karzai’ye buradan yüklendi. Milletvekili Ramazan Başardost “Savaş ağalarıyla mücadele ettiklerini iddia edenler, onları kampanyalarının başrol oyuncusu yapıyor. Komünist rejim, içsavaş ve Taliban yönetimi sırasında zulmetmiş olanlar kabul edilemez. Milli birlik adına en kötüleri bağrımıza basamayız” diye çıkışırken, eski Maliye Bakanı Eşref Gani, “Hiçbir savaş ağasıyla anlaşmadım, hiçbirine bakanlık, valilik ya da ülkenin bir bölümünü vaat etmedim” dedi. 

Ufukta ikinci tur
Karzai’nin asıl rakibi konumundaki eski Dışişleri Bakanı Abdullah Abdullah ise düelloya katılmadı. Anketler Karzai’nin yüzde 45, Abdullah’ın yüzde 25 oy almasıyla seçimin ekimdeki ikinci tura gidebileceğini gösteriyor. Tüm mitingleri büyük ilgi gören Abdullah dün son kampanya gününde Kâbil’deki stadyuma erkekli kadınlı çocuklu binlerce kişiyi toplayarak gövde gösterisi yaptı. Tacik adayın posterlerini taşıyıp durmadan adını haykıran, ‘Hey yoldaşlar, uyanın, büyük değişim zamanı’ yazılı pankartlar açan kitle, Abdullah’ın “Katilleri, uyuşturucu tacirlerini hapisten salan başkana oy vermek istiyor musunuz? Ben halkım için çok çalışacağım” sözleriyle coşturdu.
Taliban saldırısı korkusuyla yüzlerce Batılı çalışan ülkeyi terk ederken, güvenliği 200 bin Afgan güvenlik gücü, 100 bin ABD ve NATO askeri sağlayacak. (Dış Haberler)