Afganistan'da seçim değil komedi

Afganistan'da seçim değil komedi
Afganistan'da seçim değil komedi

Kandahar?da sandığa gitmeye cesaret edebilen kadınlar da vardı. Logar bölgesindeki Baraki Barak?ta sandık merkezinde Taliban?la çatışma çıktı. FOTOĞRAFLAR: AFP, reuters

Taliban'ın saldırı dalgası altında başkanlık seçimi yapılan Afganistan'da katılım dört yıl öncesine göre çok düşük kaldı. Karzai, seçimi 'başarı' saysa da, seçmen kartlarıyla ilgili binbir şaibeye, oy atanların parmaklarına sürülen mürekkebin deterjanla hemen çıkması tüy dikti

KÂBİL - Afganistan tarihinde ikinci kez devlet başkanını seçmek için dün sandığa gitti. Taliban’ın saldırı dalgasının üzerine, günler önceden hile kanıtlarının ortaya serildiği bir ortamda, 17 milyon seçmenin katılımı düşük kaldı. Seçim komisyonu’nun oy verme işlemini bir saat uzatmasına karşın ülke çapında katılımın ancak yüzde 40-50 oranında çıkacağı tahmin ediliyor. Gel gör ki, Afgan hükümeti bu durumu ‘tatmin edici’ bulup seçimi ‘başarı’ olarak sunuyor. 2004’teki ilk başkanlık seçiminde 10 milyon seçmenin dörtte üçten fazlası sandığa gitmişti. Dün seçim için 200 bin Afgan askeri ile 100 bin ABD ve NATO askeri alarma geçerken, kontrol noktaları ve seçim merkezlerinde insanlar ve araçlar didik didik arandı. Ama bir dizi şiddet haberleri geldi. 

Toplam 135 saldırıda 26 ölü
Kuzeydeki Bağlan kasabasında militanların saldırıya geçmesiyle şiddetli çatışmalar çıkınca oy verme işlemi askıya alındı. Emniyet müdürü ile 22 militan öldü, 20 militan yaralandı. Güneyde Leşker Gah’a yağan 20 roketten biri seçim sırasını vurup bir çocuğu öldürdü.  34 vilayetin 15’inde toplam 135 saldırı olduğu, toplam dokuzu sivil, gerisi güvenlik görevlisi 26 kişinin öldüğü açıklandı.
Yeniden seçilme kaygısındaki Devlet Başkanı Hamid Karzai Karzai, sandıklar kapandıktan sonraki basın toplantısında ‘Milyonlarca Afganın roketlere ve bombalara karşı direnerek oy vermeye gittiğini’ söyleyip seçimi ‘başarı’ olarak niteledi. Karzai’nin 35 rakibi arasında en dişlisi eski Dışişleri Bakanı Abdullah Abdullah dün oyunu eşi ve küçük oğlu eşliğinde oyunu atarken “Değişim günü, umut günü” temennisinde bulundu. Hemen sonra oy verenlerin parmağına sürülen sabit mürekkebin deterajanla çıktığını ele güne gösterip seçimin adilliğine düşen ilk somut gölgeyi sergilemiş oldu. Abdullah daha sonra da 40 usulsüzlüğü detaylarıyla anlattığı bir açıklama yayımladı. Karzai’nin Şii Hazara rakibi milletvekili Ramazan Başardost da oyunu kullandıktan sonra mürekkeple ilgili Abdullah’ın saptamasında bulunup “Seçim hemen durdurulmalı. Bu, seçim değil, komedi” diye feveran etti. Diğer aday Eşref Gani’nin ekibi de aynı şikâyeti yineledi.
Dört yıl önce ilk turda yüzde 55’lik oy oranını yakalamış olan Karzai, bu kez ilk turda yüzde 50 oranında oyu tutturmazsa, ekimdeki ikinci turda Kuzey İttifakı’ndan Tacik asıllı Abdullah ile kozlarını paylaşmak zorunda kalacak. Bir Amerikan anketi, ilk turda Karzai’ye yüzde 44, Abdullah’a yüzde 26 oranında oy biçti. 

Kadınları bırakıp kartlarını aldılar
Abdullah’ın kalesi kuzeyin Mezar-ı Şerif kentinde seçime yoğun katılım gözlendi. Paştunların yaşadığı güneyde katılımın düşük kalması ise Paştun asıllı Karzai açısından iyi haber olmadı. Avrupalı diplomatlar, Taliban’ın kalesi Kandahar’ı da kapsayan güneyde katılımın için yüzde 10’luk tahmin yaptı. Buradaki erkek seçmenler saldırı ihtimaline karşı evde bıraktıkları kadın akrabalarının kartlarıyla sandığa gidip onlar adına da oy kullanmaya kalkışınca yetkililer tarafından engellendi. Kabilli satıcı 30 yaşındaki Muhammed Aslan “Önce patlama oldu, sonra çatışma çıktı. Şuradaki caminde seçim sandığı kuruldu, ama kimse oraya gidecek kadar deli değil. En iyisi evde oturmak” görüşündeydi. Bazı seçmenler ise ilerleyen saatlerde oy kullanacaklarını söyledi. Karzai’nin seçim günü şiddet olaylarıyla ilgili haber yapmaya yasak getirmesine koşut olarak bir Japon gazeteci gözaltına alındı. 

Rasmussen ‘güvenlik başarısı’ dedi
BM temsilcisi Kai Eide, güvenliğin korktuklarından iyi olduğunu söylerken, başkentte seçim merkezlerini gezen ABD’li özel temsilci Richard Holbrooke, ‘Seçim açık ve adil’ tespiti yaptı. NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, “Güvenlik açısından seçim başarılı” derken, ABD Başkanı Barack Obama, cesaretlerinden ötürü Afganları kutladı. (Dış Haberler)