AİHM'den Britanya için kritik 4 karar

AİHM'den Britanya için kritik 4 karar
AİHM'den Britanya için kritik 4 karar

AİHM de haç davasını kazanan Eweida: Kolay bir mücadele değildi ama mutluluktan uçuyorum.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Britanya’da inançları nedeniyle işyerinde ayrımcılığa uğradıklarını savunan dört Hıristiyan’ın davalarında önemli kararlara imza attı. AİHM, Heathrow Havaalanı’nda British Airways’in (BA) yolcu-bagaj kayıt görevlisi olarak çalışan ancak haç şeklindeki kolye nedeniyle işten atılan Nadia Eweida lehinde karar verdi. Bir başka davada davacının çalıştığı hastanede taktığı kolyenin ‘sağlık koşullarını tehlikeye soktuğu’, diğer iki davada davacıların ‘eşcinsellere ayrımcılık yaptığı’ gerekçesiyle işverenler haklı bulundu.
BA, 2006’da giysi yönetmeliğine uymadığı gerekçesiyle Eweida’dan haçlı kolyesini çıkarması, gömleğinin içine saklaması ya da şirket kravatı üzerine takması yönünde uyardı. Kıpti Hıristiyan olan Eweida, talebi reddedince Eylül 2006’da ücretsiz olarak işten uzaklaştırıldı. 

Yönetmelik değişti ama... 


Tepkiler üzerine BA, giysi yönetmeliğini değiştirme kararı alırken, Eweida da Şubat 2007’de işine döndü. Ancak Eweida uğradığı ayrımcılık için maddi ve manevi tazminat talep etti. Müslüman kadınların ve Şiilerin türbanlarına izin verildiğini ancak kendisinin haç takmasının engellendiğini savunan Eweida’nın, ‘koyu Hıristiyan olduğu için dini ayrımcılığa uğradığı’ gerekçesiyle iş mahkemesinde açtığı dava BA lehine sonuçlandı. Eweida AİHM’ye gitti. BA, 2007’den beri çalışanların inanç sembollerini dışarıdan görülebilecek şekilde taşımalarına izin verildiği savunması yapsa da, AİHM şirketin, Eweida’ya karşı tutumuyla Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ‘fikir, inanç ve vicdan hürriyetini’ koruyan 9. maddesini ihlal ettiği hükmüne vardı. Eweida’dan ‘kolyesini görünür şekilde takmaması’ talebinin ‘inanca müdahale’ olarak nitelendirildi.
Başbakan David Cameron “Dini sembol içeren kıyafet giymenin onaylanması beni çok mutlu etti. İnsanlar ayrımcılığa maruz kalmamalı” açıklamasını yaptı. York Başpiskoposu John Sentamu da “Hıristiyanlar Hz. İsa’ya sevgilerini istedikleri gibi gösterme özgürlüğüne sahip olmalılar” dedi. 

Hastanenin kuralı farklı 


Kamuda hemşire olarak çalışırken 30 yıl boyunca taktığı haçlı kolyesini güvenlik sebebiyle çıkarması istenen ancak bunu reddedince masa başı göreve kaydırılan Shirley Chaplin ise haksız bulundu. AİHM ‘Chaplin’in kolyesinin bir hasta tarafından boynundan çekilip koparılması ya da açık yaraya temas etmesi gibi riskler bulunduğunu’ savunan hastaneyi haklı buldu. Kararda, ‘sağlıklı hastane şartlarının, dini inancın sergilenmesinden doğal olarak daha önemli olduğu’ vurgulandı. 

Eşcinsele hizmeti redde ret 


Evli çiftlere ücretsiz danışmanlık veren bir şirkette ilişki danışmanı olarak çalışan davacı Gary Mcfarlane ise inancı gereği eşcinsel çiftlere yardım etmeyi reddedince kovulmuştu. Nikâh memuru Lillian Ladele de, eşcinsel çiftleri evlendirmek istemediği için işinden çıkarılmıştı. Ancak AİHM her iki davada da, ‘eşcinsellere karşı ayrımcılık yapılmamasının, dini inancın sergilenmesinden daha önemli olduğuna’ hükmetti. (STRASBOURG/BBC)