AİHM'ye Çeçen akını Rusya'yı reforma itti

Rusya ardı ardına tazminat ödemek zorunda kaldığı Çeçen davalarının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşınmasını engellemek için çare arıyor.

MOSKOVA - Rusya ardı ardına tazminat ödemek zorunda kaldığı Çeçen davalarının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşınmasını engellemek için çare arıyor. Rus Yüksek Mahkemesi, insan hakları ihlallerinden Rus mahkemelerinde devlet aleyhine dava açılmasının önündeki engelleri kaldıracağını duyurdu. Şu anda insan haklarından dolayı devletin tüzelkişiliği Rus mahkemelerinde dava edilemiyor.
İşkence, yargısız infaz, katliamlar ve bombardımanlara maruz kalmış Çeçenler ise bunu kendilerini adaletten mahrum bırakma taktiği olarak görüyor. AİHM son birkaç ayda en az 10 davadan Rusya'ya 40-80 bin dolar arasında değişen tazminat cezaları kesti. AİHM'nin ele almayı kabul ettiği 200 civarında Çeçen davası var.
Rusya aleyhine 20 bin dava
Rusya Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1998'de imzalandığından beri Strasbourg'da davalık oluyor. Ancak Rusya'dan gelen başvurular AİHM'nin başını döndürüyor. 2007 başı itibarıyla Rusya eleyhine açılmış dava sayısı 20 bin. Çeçenlerin son birkaç yıldır Strasbourg yolunu öğrenmeleriyle de ağır tazminat kararları çıkmaya başladı. İnsan hakları savunucuları, Strasbourg'a giden her Çeçen'den Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in sinirlerinin zıpladığını söylüyor. AİHM dava sayısını düşürmek için 12 bin Rus hâkim ve savcısını 12 milyon avro harcayarak eğitmeyi göze alırken, sonunda Kremlin de bu gidişata dur demek zorunda kaldı.
Çeçenler: Hak arama umudu kalmadı
Yüksek Mahkeme Başkanı Valeri Zorkin, "Yasal sistemde reforma gidiyoruz. AİHM'ye gitme nedenlerini ortadan kaldıracağız" derken, Strasbourg'a başvurma haklarına sınırlama getirmeyeceklerini söyledi. Ancak İnguşetya'da 2003'te kaçırılan kardeşi için AİHM'ye giden Magomet Mutsolgov'un "Kuzey Kafkasya'da insanların son adalet umudunu da ellerinden alma girişimi" tespiti, mağdurlar için ortak. Onlara göre hak arama umudu daha polise gittiklerinde sönüyor. Bazı vakalarda yakınlarını arayanın başına gelmedik kalmıyor. Üstelik Strasbourg'a gidenler yaşamlarını riske ediyor. Son örneği, işlemediğini söylediği bir suçtan 17 yıl hapse mahkûm edilen 20 yaşındaki Azamat Sultanoviç Uspaye'in Strasbourg'a başvurusunun ardından Murmanski Hapishanesi'nde 1 Temmuz'da öldürülmesi. (Dış Haberler)