AKKA: Avrupa güvenliğinin köşe taşı

Rusya'nın askıya aldığı Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması (AKKA) 1990'da Paris'te NATO ile Varşova Paktı arasında imzalandı.

OSLO - Rusya'nın askıya aldığı Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması (AKKA) 1990'da Paris'te NATO ile Varşova Paktı arasında imzalandı. Soğuk Savaş sonrası yaşlı kıtanın güvenliğini düzenleyen 'kilit metinlerden' olan AKKA, Doğu Bloku'nun çöküşü sonrası 1999'da İstanbul'da günün koşullarına uyarlandı. İlk anlaşmanın hedefi, tarafların beklenmedik bir saldırı başlatma yeteneklerini ortadan kaldırmaktı. Anlaşma, taraf ülkelerden birinin topraklarına, rızası dışında yabancı güçlerin asker sokmayacağı ilkesini yeniden teyit ediyordu.
Anlaşma, Temmuz 1992'de Atlantik'ten Ural Dağlarına uzanan coğrafyada beş ağır silah kategorisine sınırlama getiriyor. O tarihten beri AKKA, 60 bin tank, nakil aracı, top parçası uçak ve helikopterin imhasıyla, silahlı kuvvetlerin 5.7 milyonluk mevcudunun 3 milyonun altına çekilmesini sağladı. AKKA ayrıca teftiş ve şeffaflığı güçlendirdi. Bu sebeple NATO, anlaşmanın bölgesel düzeyde silahlanmayı denetleme mekanizmasının uygulanması sonucu yığılan silahların yarattığı gerilimi azalttığı, güven önlemleri, şeffaflık ve istihbarat paylaşımıyla istikrarı artırdığını düşünüyor.
Gürcistan ve Moldova sorunu
Ancak AKKA, NATO ile Rusya arasındaki görüş ayrılıkları yüzünden gözden geçirilmiş biçimiyle yürürlüğe girmiş değil. NATO ülkeleri, İstanbul taahhütleri uyarınca Rus birlikleri Gürcistan ve Moldova'dan çekilmeden anlaşmayı imzalamayı reddediyor. Değiştirilen anlaşmayı 2004'te onaylayan Rusya ise sınırları yakınlarındaki Amerikan askeri varlığı ve Doğu Avrupa'ya kurulacak füze kalkanından çok rahatsız.