Amerika'ya karşı yapılabilecekler sınırlı

ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu'nun Bush yönetiminin muhalefetine ve Cumhuriyetçi vekillerin aleyhte oy kullanmasına karşın 1915 olaylarını 'Ermeni soykırımı' diye...

ANKARA - ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu'nun Bush yönetiminin muhalefetine ve Cumhuriyetçi vekillerin aleyhte oy kullanmasına karşın 1915 olaylarını 'Ermeni soykırımı' diye niteleyen tasarıyı kabul etmesi, Türkiye'nin nasıl bir tepki vereceğini gündeme getirdi. 2006'da mecliste Ermeni soykırımının inkârını suç sayan karar alan Fransa için söylenenleri çağrıştıran misillemeler gündemde: 'Amerikan malları boykot edilsin. İncirlik kapatılsın. ABD'ye Irak'ta destek verilmesin.' Ancak Paris'e gösterilen tepkinin sınırları, Türkiye'nin ABD'ye yapabileceklerinin de sınırlı olduğunu gösteriyor.
Kola, hamburger, sigara boykotu mu?
İlkin Tüketiciler Birliği, 'ABD'nin simgesi haline gelen kola, hamburger, sigara gibi ürünlerle doları ve havayolu şirketlerini boykot' çağrısı yaptı. Oysa ABD kökenli kola, hamburger, sigara şirketleri Türkiye'deki ortaklarıyla faaliyet yürütüyor. Dolayısıyla boykot, Türkiye ekonomisine de zarar verecek. TSK boykotu, Fransa'nın savunma ihaleleri, hatta fuarlardan dışlanmasını sağladı. Ama Paris de AB Jandarma Teşkilatı'na Türkiye'nin girişini engelleyerek TSK'nın boykotuna ağır yanıt verdi. Buna karşılık Türkiye Fransa'nın NATO'nun askeri kanadına dönmesini engellerse, bedelini AB üyelik süreciyle ödeyebilir.
Irak'ta karşılıklı bağımlılık dengesi
TSK Fransa'ya misillemesini daha fazla kozla ABD'ye karşı uygulayabilir gözükse de, ABD ile ilişkiler ve karşılıklı bağımlılık dengesi durumu daha zorlaştırıyor. Türkiye'nin İncirlik Üssü'nü lojistik amaçlarla kullandırtmaması, Irak'ın istikrarı için yaptığı (sınır ticareti, elektrik ihracatı, üstlenilen altyapı işleri gibi) diğer katkılara son vermesi, ABD'nin Irak günlerini daha da zorlaştırabilir. Türkiye'nin Kuzey Irak'a sınır ötesi operasyonu da ABD'nin başını ağrıtabilir. Buna karşılık ortak Saldırı uçağı F-35 gibi Türk Hava Kuvvetleri'nin geleceği açısından büyük önem taşıyan birçok savunma projesinde Amerikan şirketleri, dolayısıyla da ABD Kongresi aktif rol oynuyor. ABD'nin BM, Güvenlik Konseyi, NATO, AGİT'te verdiği destek de Türkiye için yaşamsal önemde.