Atı alan Batı Şeria'yı geçti

Bush yönetiminin gelecek ay Ortadoğu barışı konferansı düzenleme çabaları çerçevesinde ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice soluğu yine kutsal topraklarda aldı.

TEL AVİV - Bush yönetiminin gelecek ay Ortadoğu barışı konferansı düzenleme çabaları çerçevesinde ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice soluğu yine kutsal topraklarda aldı. İsrail işgalindeki Filistin Hamas'ın Gazze'si ve Fetih'in Batı Şeria'sı olarak ikiye bölünmüşken başlatılan konferans çalışmalarından Hamas dışlanıyor. İsrail de, Batı Şeria'da mantar gibi Yahudi yerleşimleri çıkararak ve güvenlik duvarı inşa ederek çoktan tek taraflı sınırlarını çekmiş bulunuyor. Nitekim Rice'a Kudüs'te ayağının tozuyla yöneltilen ilk soru, İsrail'in bu hafta Doğu Kudüs ile Batı Şeria'daki Maale Adumim Yahudi yerleşimi arasında kalan toprakları da ilhak etmesi oldu. ABD'li bakan, "İki devletli çözüme güveni aşındıracak eylem ve açıklamalardan kaçınmalı" demekle yetindi.
Batı Şeria İsrail toprağı
İsrail'in Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da işgal ettiği topraklarda kurduğu Yahudi yerleşimlerinde 450 bin kişi yaşıyor. İsrail, şimdilik yüzde 60'ını tamamladığı 785 kilometrelik 'Güvenlik Duvarı'nı başta intihar saldırganlarına karşı geçici bir bariyer olarak sunup, nihayetinde de facto sınırı haline getirdi. Batı Şeria'yı parçalarken, Filistin topraklarının yüzde 8.6'sını daha İsrail tarafında bırakan duvarın Batı Şeria'nın iyice içinden geçmesi planı yapılıyor. Savunma Bakanı Ehud Barak yeni rotayı Yüksek Mahkeme'ye kabul ettirirse, 38 kilometrekare toprak daha İsrail'e geçecek.
İsrail'in açıkladığı Doğu Kudüs ile Maalebin Adumim arasındaki koridorda 3500 yeni ev inşasıyla da, Batı Şeria tam manasıyla iki parçaya bölünecek ve Doğu Kudüs tümüyle Batı Şeria'dan tecrit edilecek. İsrail'in eski barış görüşmecilerinden Şaul Arieli, ülkesinin aslında çok uzun zamandır yürüttüğü çalışmayı, "Topraklarının bitişikliği olan ve kendi ayakları üzerinde duran Filistin devleti kurulmasından söz edilemez" diye özetledi. Dolayısıyla barış masasına oturulsa bile, Filistin devleti kurulacak toprak ortada yok.
Olmert takvim vermiyor
Konferans öncesi İsrail Başbakanı Ehud Olmert ile Filistin lideri Mahmud Abbas'ın ortak bir belge üzerinde uzlaşması hedefleniyor. Aslında Filistin Yönetimi, sınırlar, mülteciler, Kudüs'ün statüsü gibi en zorlu meseleler için net çözüm takvimi talep ediyor. Bunu "Sorunları çözmek yerine, sorun yaratır, görüşmelere çomak sokar" diye reddeden Olmert, Abbas'la ortak belge üzerinde uzlaşmaya varmanın konferans için önşart olmadığını söyledi. İsrail, sadece Filistin Yönetimi'yle ortak çıkarlara dair muğlak ifadeler içeren bir belge çıkmasını istiyor.
Öte yandan İsrail ile Filistinliler arasında gerilime neden olan, Ağlama Duvarı'nın hemen yakınında, Haremüşşerif'e açılan Faslılar Kapısı'nda kazı çalışmaları yeniden başlıyor. Faslılar Kapısı'na giden köprünün kısmen yenilenmesine yönelik çalışmalar, Filistinlilerle Arap ülkelerinin protetosu üzerine haziranda durdurulmuştu. Dün İsrail Eski Eserler İdaresi'nin çalışmaları yeniden başlatma kararı aldığı duyurulurken, bu, konferans öncesi gerilimi tırmandıracak unsurlardan birine dönüşebilir. (ap, afp)