'Ayşe tatile çıktı'dan önce 'Aleksandros hastaneye yatmış'

Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki Sosyalist EDEK Partisi'nin lideri ve eski Savunma Bakanı Yianakis Omiru, pazar günü Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos'u ziyaret ederek, kendisine Kıbrıs tarihi için önemli bir belgeyi teslim etti.
Haber: YORGO KIRBAKİ / Arşivi

ATİNA - Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki Sosyalist EDEK Partisi'nin lideri ve eski Savunma Bakanı Yianakis Omiru, pazar günü Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos'u ziyaret ederek, kendisine Kıbrıs tarihi için önemli bir belgeyi teslim etti. Herkesi müthiş bir meraka sevk eden bu belge, adadaki Yunan darbesinin bugüne kadar bilinmeyen parolasının yazdığı bir telgraftı: Aleksandros hastaneye yattı. Omiru, bu telgrafın kendisinin eline nasıl olup da ulaştığını soran Rum gazetecilere cevap vermemeyi tercih etti. Sadece "Kıbrıs tarihi arşivlerine eklensin diye verdim" demekle yetindi.
Rum politikacının Papadopulos'a sunduğu belgenin önemini anlatmak için 30 yıl öncesine dönmek gerekiyor. 17 Ağustos 1974'te Türk askeri Kıbrıs'taydı. Dışişleri Bakanı Turan Güneş, Cenevre'de. Güneş, Yunanlı meslektaşı Yorgo Mavros'la kıran kırana pazarlık yapıyordu. Görüşme kilitlenmişti. İşte o anda Güneş, Ankara'yı arayıp Başbakan Bülent Ecevit'e daha önce kararlaştırdıkları harekâta devam şifresini verdi: 'Ayşe tatile çıksın'. Bu parolayla ikinci harekât başladı. Bir diğer deyişle 'Ayşe tatile çıksın' parolası Kıbrıs tarihi ile bağlandı. Türkiye'nin müdahalesinden önce 15 Temmuz'da Yunan Albaylar Cuntası Kıbrıs'ta darbe yapmıştı. Peki Yunan darbesinin bugüne kadar bilinmeyen parolası neydi? İşte Omiru, Rum lideri Papadopulos'a bu parolayı içeren tarihi önem taşıyan telgrafı verdi. Telgraf üç kelimeden ibaretti: 'Aleksandros hastaneye yattı'.
Tarih 15 Temmuz 1974. Saat 8.17. Telgrafı Lefkoşa'dan Atina'daki Yunan Genelkurmay Başkanlığı'na gönderen Rum Mili Muhafız Ordusu Komutan Yardımcısı Tuğgeneral Yeorgitsis. O günlerde Rum muhafız ordusunun komutanı olan Orgeneral Denisis Atina'ya çağrılmıştı. 15 Temmuz 1974. Saat 8.20'de Kıbrıs'ta Yunan darbesi için tanklar yola çıkmıştı.