Başkanlıktan başbakanlığa

Putin'den Ali Cengiz oyunu

Üç kez üst üste aday olamayacağı için Mart 2008'de devlet başkanlığına veda edecek olan Rus lider Putin'in B planı hazır: "2 Aralık'ta Duma seçimlerine gireceğim. Daha sonra da Başbakan olabilirim."

MOSKOVA - Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, anayasanın üç kez üst üste başkanlık yapmasını engellemesi sebebiyle Mart 2008'teki seçimlere giremese de, Kremlin'den çok uzun zaman uzak kalmayacağının en açık sinyalini verdi. Putin, 2 Aralık'ta parlamentonun alt kanadı Duma için yapılacak seçimlere iktidardaki Birleşik Rusya Partisi'nin liste başı adayı olarak katılacağını ve seçimlerin ardından başbakan olabileceğini söyledi. Putin'in Birleşik Rusya'nın dünkü kongresinde yaptığı bu açıklama, Rus siyasetine bomba gibi düşerken, siyasi uzmanlar da Birleşik Rusya'nın seçim sonrası Duma'da çoğunluğu kazanıp Putin'in 2012'de üçüncü kez başkan adayı olmasını sağlayacak anayasa değişikliğine gideceğinde birleşti.
Başbakanlık için iki şart
Putin, kendinden sonraki dönemin taşlarını şimdiden döşediğini gösterdiği konuşmasında, "Birleşik Rusya'nın aday listesinden birinci sıradan seçime girme önerinizi minnettarlıkla kabul ediyorum" derken, seçim sonrası başbakan olmayı da 'gerçekçi ihtimal' gördüğünü söyledi: "Hükümeti yönetmeye dair öneriyi dikkate aldığımda, bunu tamamen gerçekçi buluyorum. Ancak bunu düşünmek için henüz çok erken." Başbakanlık önerilerini bir yandan 'gerçekçi' diğer yandan 'erken' bulan Rusya lideri hemen ardından da başbakanlığı kabul etmek için iki şart öne sürdü: "Birincisi Birleşik Rusya'nın seçimi kazanması. İkincisi, kendisiyle ekip çalışması yapabileceğim seçkin, yetenekli ve modern bir kişinin başkan seçilmesi."
Putin, geçen ay ani hükümet değişikliğine gidip Başbakan Mikhail Fradkov yerine maliye yetkilisi Viktor Zubkov'u başbakan atamasının ardından yabancı basına demecinde '2012'de yeniden adaylığı dışlamadığını' söylemişti.
Kremlin yanlıları haberi sevinçle karşıladı. Siyasi uzman Gleb Pavlovsky, kararı 'en mantıklı çözüm' diye niteledi: "Karar, Putin'in başkanlığı bıraktıktan sonra ne yapacağı sorununa en mantıklı siyasi çözüm oldu. Başkanın, çar olduğuna dair favori klişemizi artık unutabiliriz." Kraliyet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nden Bobo Lo, Putin'in 'bir taşla iki kuş vurduğu' değerlendirmesi yaptı: "Putin ne büyük demokrat olduğunu ve çok partili demokrasiye bağlılığını gösterirken, elinde etkin bir iktidarı da tutacak. Asıl mesele de bu."
Troika Dialog'un ekonomisti Yevgeny Gavrilenkov da, Putin'in başbakanın yetkilerini genişleteceğini savunup "Planı tutarsa, Rusya başbakanın yetkilerinin artacağı parlamenter sisteme doğru gider" dedi. Yatırım bankası Bear Stearns'den Tim Ash, kararın piyasaları sevindireceğini belirtip "Piyasalar Rusya'ya getirdiği istikrara itibar edip kararına olumlu tepki verecektir" dedi. Beyaz Saray ise konunun 'Rusya'nın iç işi' olduğu açıklamasıyla yetindi.
Kasparov muhalefet adayı
Öte yandan eski dünya satranç şampiyonu Garry Kasparov muhalefetin başkan adayı oldu. Öteki Rusya koalisyonunda buluşan liberal, sol ve milliyetçiler önceki günkü kongrede Kasparov'u ortak başkan adayı seçti. (afp, ap)