Biz bu resmi görmüştük, İsrail ateşle oynuyor

Biz bu resmi görmüştük, İsrail ateşle oynuyor
Biz bu resmi görmüştük, İsrail ateşle oynuyor
Haber: Yavuz Oğhan - yavuz.oghan@radikal.com.tr / Arşivi

Yıl 2008. Türkiye arabulucu, İsrail ile Suriye masada. Amerika yeni Başkanı’nı, Barack Obama’yı seçmiş, İsrail tıpkı bugünlerde olduğu gibi seçimlere hazırlanıyor, İran’da hemen ardından sandık başına gidecek. Obama’nın Filistin ve İran konularında yaklaşımı George W. Bush’unkinden çok farklı. Çözüm için kolları sıvayacağının işaretleri var. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu işte tam o günlerde “Suriye-İsrail görüşmelerinde bir aksilik çıkabileceğinden endişelendim” diyor. 

Haklı çıkan bir uyarı
Bunun üzerine Washington Post’tan, sonrasında Başbakan’ın ‘one minute’ dediği Davos toplantısını yöneten David İgnatius’a bir mülakat veriyor. O mülakat ‘Domino etkisi’ başlığıyla yayınlanıyor. Özetle Davutoğlu “Eğer yanlış bir hamle olursa bölgede kurmaya çalıştığımız denge yok olur” diyor. Üstü kapalı bir biçimde İsrail’e ve Amerika’ya mesaj gönderiyor. On gün sonra o denge bozuluyor. İsrail Gazze’yi bombalıyor. Amerika’nın Obama ile İslam dünyasına vereceği mesajın içi boşalıyor, Ortadoğu ’da dengeler tekrar kurulamıyor. O günden bugüne ne İsrail bir daha Suriye ile masaya oturdu ne de Filistin konusunda bir gelişme sağlandı. Davutoğlu bugün yaşananların dünün bir kopyası olduğu görüşünde. İsrail’in Gazze’yi bombalarken bir taşla üç kuş vurmak istediğini düşünüyor. İlk hedef Amerika. Ankara ’ya göre Obama, Netenyahu’nun Amerika’daki Yahudi lobisini aleyhinde harekete geçirmesine rağmen ikinci kez başkanlık koltuğuna oturdu. İşte İsrail bu nedenle başkanlığını engelleyemediği Obama’yı Gazze’yi bombalayarak köşeye sıkıştırmaya, Filistin konusunda hareketsizleştirmeye çalışıyor . Davutoğlu Amerika’nın İsrail’e destek vermesi durumunda Müslüman ülkelere söyleyecek sözünün kalmayacağı görüşünde. Bir diğer önemli nokta da İsrail ve İran seçimleriyle ilgili. 2008’de olduğu gibi ocakta İsrail, temmuzda İran seçimleri var. Davutoğlu, Netenyahu’nun tıpkı Olmert gibi sağ seçmeni etkilemek için Gazze’yi bombaladığını söylüyor. 

Üç şeye birden karşı
Tabii bir de Arap Baharı var. Şimdi durum Arap dünyasında daha kritik. Geniş halk kitleleri sokakta ve halk ilk defa kendi süreçlerini tartışıyor. Kendi diktatörleriyle hesaplaşıyor. Amerika bu süreçte en azından Arap dünyasındaki gelişmelere karşı durmadı. Ancak bugün İsrail’e destek vermesi durumunda Arap Baharı’nın yaşandığı ülkeleri de karşısına almış olacak. Çünkü Mısır gibi ülkeler artık eskisine göre sokaktan çok daha fazla etkileniyor. Davutoğlu bu durumda Amerika ile bölge ülkelerinin yaşayacağı sıkıntının süreci uzatacağından endişeli. Özetle Ankara İsrail’in son hamlesini sadece Gazze’ye yönelik değil, Arap dünyasının demokrasi talebine, Obama’ya ve Ortadoğda kurulması beklenen yeni düzene yönelik olarak algılıyor. Bir de Beşar Esad’a attığı can simidi olarak görüyor. Şimdi Amerika’nın tavrı ve Gazze saldırısına yönelik tepkisi önemli. Ankara Amerika’dan bu kez İsrail’e mesafeli durmasını bekliyor. Hem Arap Baharı’nda sürecin gecikmemesi hem de Filistin sorununun ila nihaye çözümsüz kalmaması için.