Che, kamerayı hiç sevmezmiş!

Ölümünün 40. yılı

Ölümünün 40. yılı için törenler hazırlanan Latin devrimci Che Guevara, kameradan utanır, paparazziden hiç hoşlanmazmış...

HAVANA - Latin Amerika'nın bağrından kopup tüm dünyada devrimcilerin efsanesi haline gelen Che Guevara, 9 Ekim'deki 40. ölüm yıldönümü nedeniyle yine gündemin başına oturdu. Dünyanın dört bir yanında resimleri çoğaltılan sayılı ikonlardan biri olan Che'nin kameralardan utandığı ve paparazziden hoşlanmadığı ortaya çıktı. 1959 Küba devriminin ardından Che'yi kameralarıyla yakalamaya çalışan ünlü Kübalı fotoğrafçılar Liborio Noval ve Roberto Salas, devrimci liderin kendilerine epey ter döktürdüğünü anlattı.
Che'nin anısına Havana'da düzenlenen bir sergide konuşan Noval, efsanevi devrimcinin bir keresinde kendisini "Tamam, bu kadar yeter, daha fazla fotoğrafımı çekme, buradaki en önemli kişi ben değilim" diye uyardığını söyledi. Che, bir şantiyede şeker çuvalı taşırken kendisini 'yakalayan' Noval'a, fotoğraf çekmesi için izin vermeden önce de birkaç saat el arabasıyla çimento torbası taşıttırmış.
'Puro içen Guevara' serisini çeken Salas da, Che'nin Sovyetler ve Çin seyahatlerinde yanına fotoğrafçı almadığını aktardı. Che'nin meşhur siyah bereli fotoğrafı ise Kübalı Alberto Korda 1960'ta bir cenaze töreninde habersiz çekmişti. Korda'nın çalıştığı gazete, daha sonra tüm dünyada simge haline gelen bu kare yerine, Küba lideri Fidel Castro'nun olduğu başka bir kareyi kullanmıştı. Korda'nın stüdyosunda asılı kalan Che portresini, altı yıl sonra İtalyan yayıncı Giangiacomo Feltrinelli keşfetmişti. Feltrinelli, karşılıksız aldığı resimle milyonlarca poster bastırıp Che'yi en popüler ikon yaptı. Che'nin gönüllü verdiği tek poz, 1960'da Fidel'le şeker kotasını kaldıran ABD Başkanı Dwight Eisenhower'la alay etmek için 'zengin oyunu' golf oynayarak çektirdiği kare.
Bolivya ordusu rahatsız
Arjantinli Che'nin 8 Ekim 1967'de Bolivya'da yakalanmasıyla ilgili tartışma da yeniden alevlendi. 'Fidel'le 100 Saat' kitabına mülakat veren Castro, "Guevara silahı tutukluk yapmasaydı esir alınabilecek bir adam değildi. Yaralı ve silahsız olduğundan yakalayabildiler. Ertesi gün soğukkanlılıkla infaz ettiler" dedi. Che'yi yakalayan CIA işbirlikçisi Rangers birliğinin komutanı Gary Prado ise "Üzgün, hasta, aç, elbiseleri lime lime ve ormanda yalnız. Basitçe silahını bıraktı ve teslim oldu. 'Ateş etme, ben Che' dedi. Efsane bir gerilla figürü değildi" diye konuştu. Prado "Bolivya'da Che'yi anmak ulusal onura hakaret" derken, öldürüldüğü köyün sakinleri askerlerin kimlerin Che'yi andıklarını 'fişlemelerinden' yakınıyor. Eski askerler, Che'yi anma törenlerinin gediklisi sosyalist Evo Morales'in devlet başkanlığından da rahatsız. (afp, Reuters, ap)