CIA karda yürümüş izi kalmış

CIA'nın 2002'de yaptığı kilit önemdeki üst düzey Kaide zanlılarına ait sorguların video kayıtlarını üç yıl sonra 'işkence üstünde yakalanma' kaygısıyla sildiği ortaya çıktı.

WASHINGTON - CIA'nın 2002'de yaptığı kilit önemdeki üst düzey Kaide zanlılarına ait sorguların video kayıtlarını üç yıl sonra 'işkence üstünde yakalanma' kaygısıyla sildiği ortaya çıktı. Federal mahkemeler ve 11 Eylül Komisyonu'ndan saklanmış kayıtlardan Kongre'nin de habersiz olması, CIA'i 'hem işkence delilini, hem de hassas bilgileri yok etme' suçlamasıyla karşı karşıya bıraktı.
CIA Başkanı Michael Hayden'in önceki gün teşkilat çalışanlarına yolladığı ve ABD ve Britanya basınına yansıyan yazılı mesajında şöyle dedi: "Artık istihbarat değeri olmayan kayıtları silinmiştir. Kayıtlar sızarsa meslektaşlarınızın kimliklerinin açığa çıkmasına yol açabilir, kendileri ve ailelerini Kaide misillemesine maruz bırakabilir." Hayden kayıtların ABD Başkanı George W. Bush'un 11 Eylül'ün ardından sert sorgu yöntemleri için yetki vermesinden sonra iç denetim için tutulduğunu belirtti. New York Times ise kayıtların çok sert sorgu tekniklerini gösterdiği için yok edildiğini yazdı. Gazeteye göre, silinen en az iki kayıt arasında CIA'in 2002'de ilk esir aldığı Ebu Zubeyde'nin sorgusu var. Bush, geçen yıl sorgu tekniklerinin işe yaradığını savunurken, Zubeyde'den koparılan bilgilerin 11 Eylül'ün mimarı olmakla suçlanan Halid Şeyh Muhammed'in 2003'te yakalanmasını sağladığını söylemişti.
'Bize söylemediler'
Hayden, CIA Operasyonlar Direktörü Jose Rodriquez'in verdiği imha kararını önceden Kongre'ye bildirdiklerini söylerken, Senato ve Temsilciler Meclisi'nin istihbarat komitelerinin başkanları bunu yalanlayıp imha için kendilerine danışılmadığını söyledi. Beyaz Saray da "Başkan kasetleri anımsayamadı" açıklaması yaptı.
Ama iş bununla bitmiyor. Kasetler 11 Eylül zanlısı Zekariye Musavi'yi yargılayan mahkemeden de saklanmış. Geçen yıl ömür boyu hapis cezası alan Musavi'nin avukatlarının kayıtların zanlıyı aklayabileceği uyarısı üzerine yargıç 2002 ve 2005'te kasetleri talep edince CIA, 'bizde kayıt yok' yanıtını vermiş. 11 Eylül Komisyonu da aynı akıbete uğramış. Raporunu 2004'te bitiren Komisyon Başkanı Philip Zelikow, "Tüm bilgileri istemiştik. Kayıtlar verilmedi. Halbuki her şeyin verildiğine dair temin edilmiştik" dedi. Olayın ifşası Kongre'nin sivil istihbarat dahil tüm yetkililerin sorgu metotları konusunda askerlerle aynı kurallara tabi olması ve işkencenin her türünden uzak durmalarını öngören 2008 istihbarat bütçe tasarısını ele almasının ardından geldi. Amerikan sivil haklar örgütü ACLU da kayıtların yok edilmesini 'sorumlular hakkında işkence ve kötü muameleden ceza soruşturması açılmasını önleme çabası' diye değerlendirip tepki gösterdi. İnsan Hakları İzleme örgütü de "Bu kanıt imha etmektir" çıkışını yaptı. 2004'te CIA genel müfettişi John Helgerson örgütün sırtüstü yatırılan kişinin bezle örtülü yüzüne su dökerek boğulma noktasına getirme dahil sorgulama tekniklerinin İşkenceyi Önleme Sözleşmesi'nin ihlali olduğunu rapor etmişti. Hayden ekimde personeli zorda bıraktığı suçlamasıyla Helgerson hakkında iç soruşturma başlatmıştı. (Dış Haberler)