Çinliler İpek Yolu'ndaki Kaşgar'ı yok ediyor

Çinliler İpek Yolu'ndaki Kaşgar'ı yok ediyor
Çinliler İpek Yolu'ndaki Kaşgar'ı yok ediyor

Kaşgar?da 220 binlik nüfusun yarıya yakını Eski Kent bölgesinde yaşarken, yıkım planı tepki çekiyor.

PEKİN - Çin, Uygurların anavatanı Doğu Türkistan’ın tarihi merkezi Kaşgar’da asırlık mahalleleri modernize etme adına yıkıyor. Pekin yönetimi 50 bin kişiyi sürüp evlerini yıkma planına deprem ve yangına karşı korumasız oldukları gerekçesini gösterirken, Uygurlar bunu kültürlerinin yok edilmesi olarak görüyor. Washington Post’a göre şubatta kabul edilen 448 milyon dolarlık plan çerçevesinde ‘Eski Kaşgar Kenti’nden ilk etapta 100 aile çıkarıldı.
Yetkililer İpek Yolu üzerinde asırlık kerpiç evleriyle meşhur Eski Kent’in izinsiz yapılarla aşırı kalabalık hale geldiğini, sokakların darlığından yangınlara müdahalenin imkânsızlaştığı savında. Yollarını genişletilip modern altyapıyla yeniden inşası kaçınılmaz deniliyor. Kaşgar’ın 220 bin olan nüfusunun yüzde 42’si Eski Kent’te yaşıyor ve kent sakinleri bunu kültürlerine saldırı görüyor. 48 yaşında bir kadın “Çinliler gibi yaşamamızı istiyorlar, bunu asla kabul etmeyiz. Hükümetin apartmanlarına taşınırsak ne avlumuz olacak, ne de güneşimiz. Dışarı adım attığımızda başımızı örtmek zorunda kalacağız. Burası bizim toprağımız, burayı devletten satın almadık ki!” diye yakınırken, 60 yaşında bir adam “Herkes mutsuz, ama hükümet hükümettir, yapabileceğimiz bir şey” diyerek çaresizliğini dile getirdi. Washington’da sürgün yaşayan muhalif lider Rabiye Kadir de plana “Eski Kaşgar’ı yıkmak Uygur kimliğine hakaret ve asimile girişimidir” diye çıkışıyor. Bush yönetimini Çin’den kurtardığı 2005’ten beri Amerika’da yaşayan iş kadını, “Böylesine eşsiz bir dünya mirasını yitirmenin acısını çekiyorum. Bu yıkım, yeri doldurulamaz bir topluluğun yağmalanmasıdır” ifadelerini kullandı. 

‘Eski binalar çok bilimsel’
İpek Yolu’nda Orta Asyalı tüccarların buluşma merkezi Kaşgar, Pekin’in Hanları yerleştirme çabalarına rağmen Uygur karakterini koruyordu. Kaşgar’da geçen yıl incelemede bulunan Pekin Normal Üniversite’den Prof. Wu Dianting, “Binalar çok bilimsel. İçleri kışın sıcak, yazın serin. Kullanılan teknoloji malzemeyi koruyor ve çevre etkilerine dayanıklı. Eski Kent otantik Uygur kültürünün ayakta kalan çok az temsilcisinden. Uygur kültürü bu yapılara bağlı. Yıkılırsa kültür de yok olur” dedi. (Dış Haberler)