El Beşir İstanbul'a gelemedi

El Beşir İstanbul'a gelemedi
El Beşir İstanbul'a gelemedi

Beşir (solda) İstanbul?a gelmekten vazgeçti. İSEDAK toplantısı için dün gelen Ahmedinecad?a ise havaalanında sevgi gösterisi vardı. FOTOĞRAFLAR: REUTERS, AA

UCM'nin Darfur'da savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlemekle itham ettiği Sudan lideri el Beşir, İSEDAK toplantısı için İstanbul'a gelmiyor. Batı'dan tepkiler, dışişlerinin 'bizim davetlimiz değil' açıklaması ve Gül ile görüşme ayarlanmaması Beşir'i ziyaretten vazgeçirdi
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

ANKARA - Sudan Devlet Başkanı Ömer el Beşir, Türk hükümetinin ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün açık desteğine rağmen, Dışişleri’nin ‘bizim davetlimiz değil’ açıklaması, Abdullah Gül’le ikili görüşme konusunda Türkiye’nin ikircikli tavrı, Avrupa ve ABD’den gelen tepkiler ve İstanbul’daki protesto beklentisi nedeniyle gelmekten vazgeçti. Türk hükümeti, Beşir’i kırmamak için “Sudan tarafı açıklayacaktır” diyerek son dakikaya kadar gelip gelmeyeceğini açıklamadı.

AB ile bozuşma pahasına
Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi’nin (UCM) Darfur’da yaşananları gerekçe yapıp, hakkında savaş suçu ve insanlığa karşı suç ithamıyla tutuklama kararı çıkardığı el Beşir’in, bugün yapılacak İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) 25. Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) toplantısına katılmak için İstanbul’a gelmesi bekleniyordu. Beşir’in İstanbul’a geleceği geçen hafta netleşmiş ve   İKÖ’nün katılımcı devlet başkanları listesinde Beşir’in adı da yer almıştı.
Beşir’in üçüncü kez Türkiye’ye geleceği basına yansıyınca, Avrupa Birliği ve ABD tepki gösterdi. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Philip Gordon, “Türkiye’nin Sudan hükümetine vereceği mesajın, ABD ve Avrupa’nın tutumuyla tutarlı olmasını umduklarını” söyleyerek ülkesinin tepkisini dile getirdi. Avrupa Birliği Ankara’yı uyarırken AB yükümlülüklerine uymasını istemişti. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de AB’nin uyarısına tepki gösterirken “Onları ne ilgilendirir, özel bir toplantı için geliyor“ demişti. 

Kendisi vazgeçti
Dışişleri Bakanlığı da el Beşir’in İKÖ için geldiğini öne çıkararak AB ve ABD’nin tepkisini yumuşatmaya çalıştı. Türkiye, El Beşir’e ‘gelmeyin’ demekte zorlandı. Resmi ya da gayri resmi yoldan Sudan’a hiçbir şekilde görüş bildirilmedi. Ancak İKÖ Genel Sekreterliği, ziyaretin Türk hükümetinin önüne koyduğu faturayı Sudanlıların dikkatine sundu. El Beşir de Türk hükümetinin ilk başta ortaya koyduğu tavrın arkasında duramaması üzerine geri adım attı. Dışişleri’nin ‘Bizim değil İKÖ’nün konuğu’ açıklaması yapması, el Beşir’e Gül ile ikili görüşme ayarlanmaması, AB ve ABD’nin tepkisi ve İstanbul’da yaşanması beklenen protesto gösterileri, el Beşir’in Türkiye’ye gelmekten vazgeçmesine neden oldu.
‘Seçim yasası için iptal etti’
El Beşir’in gönlünü almaya çalışan Türk hükümeti, kararı olduğu gibi açıklamayı da Sudan hükümetine bıraktı. Sudan’ın resmi SUNA haber ajansı ise el Beşir’in Sudan Halkının Özgürlük Partisi ile Ulusal Kongre Partisi arasındaki genel seçim yasasıyla ilgili sürtüşmeyi halletmek için ziyaretten vazgeçtiğini duyurdu.