'Emir-komuta zinciri' askeri mahkeme kapatma gerekçesi

CANBERRA - Avustralya Yüksek Mahkemesi, askeri adalet sistemini anayasaya aykırı bularak, ülkedeki askeri mahkemenin kapatılmasına karar verdi. Karar askeri mahkemenin kurulduğu iki yıldan beri karara bağladığı 171 davanın sonucunu belirsiz kılarken, hükümet mahkûmiyet kararlarının geçerliliğini koruması için çareyi yeni kanun teklifi getirmekte arayacak.
Avustralya Askeri Mahkemesi, önceki hükümet tarafından, askeri disiplinin modern şekilde uygulanması amacıyla Ekim 2007’de kurulmuştu, divanı harp ile askeri sulh hukuk yargıçlarından oluşan önceki uygulamanın yerini almıştı. Askeri mahkeme emirlere itaatsizlik ve görevden kaçmadah hırsızlık ve saldırıya uzanan geniş bir alanda disiplin suçlamalarını karara bağlıyordu. Gel gör ki ülkedeki en üst düzeyde mahkeme konumundaki Yüksek Mahkeme, Brian Lane adlı eski bir denizcinin, görevli yargıçların, ‘emir komuta zincirinden bağımsız olmadığı’ gerekçesiyle askeri mahkemenin anayasaya aykırı olduğu itirazını haklı bularak, askeri mahkemenin kapatılmasını kararlaştırdı. Yüksek Mahkemeye, bir üstüne saldırdığı iddiasıyla kendisine karşı dava açılması üzerine başvuran Lane’in davası ise henüz karara bağlanmadı. 

171 askeri hükmün sonucu belirsiz
Yüksek mahkemenin aldığı kapatma kararıyla askeri mahkeme tarafından iki yıl içinde görülen 171 davanın durumu belirsiz hale geldi. Savunma Bakanı John Faulkner, “Bu kararı sonucunda, Avusturalya Askeri Mahkemesi’nce görülen davalarda alınan kararların geçerliliği gözden geçirilecek” derken, hükümetin ‘askeri mahkemede verilen mahkûmiyet kararlarının geçerli olduğunu’ içeren bir kanun teklifini meclisten geçirebileceğini kaydetti. Faulkner, “Avustralya askeri güçlerinin işleyen bir askeri disipline sahip olması kritik önemdedir. Özellikle de denizaşırı ülkelerde operasyonlar yaptığımız düşünülürse” vurgusu yaparak Afganistan’da bulunan 1500 askerlik güce dikkat çekti. Hükümet, yeni yargı modeline karar vermeden önce için anayasal çerçeveyle uygunluğuna bakacak. (ap)