En büyük ansiklopedi halkların Wikipedia'sı

İnternetin niye yaratıldığı sorusuna en iyi yanıt olarak görülen sanal âlemde herkesin katkısına açık Wikipedia, 250 dilde 7.5 milyona ulaşan sayfasıyla gelmiş geçmiş en büyük ansiklopediye dönüştü. Bu ayki tıklamalara göre sanal âlemdeki...

LONDRA - İnternetin niye yaratıldığı sorusuna en iyi yanıt olarak görülen sanal âlemde herkesin katkısına açık Wikipedia, 250 dilde 7.5 milyona ulaşan sayfasıyla gelmiş geçmiş en büyük ansiklopediye dönüştü. Bu ayki tıklamalara göre sanal âlemdeki en popüler dokuzunce site olan Wikipedia'nın saniyede 15 bin keze varan yoğunlukta tıklandığı günler oluyor. Dün itibarıyla sadece İngilizce olarak 1 milyon 799 bin konuda sayfası olan Wikipedia, şimdiden Britannica ansiklopedisinin 20 katı büyüklüğe ulaştı, üstelik her gün 1700 konuda makale ekleniyor. Değeri 4 milyar dolarla ölçülse de hiç reklam almayıp sadece yıllık 1 milyon 400 bin dolarlık bağışla dönen site, bunu kişilerin 40 dolarlık bağışlarıyla sağlıyor.
Nadir bulunan bilgiler
Wikipedia'nın Amerikalı mimarı Jimmy Wales'in sloganı 'açık kaynak'. Yedi yıl önce online ansiklopediye soyunduğunda, ilk yıl sonunda akademisyenlerden sadece 22 makale toplayabilen Wales, ziyaretçilerin doğrudan müdahalesine izin veren wiki bilgisayar programından hareketle bir bilgi havuzu kurup bunu sürekli yenileyip denetleyerek uzmanlarınki kadar yetkin ansiklopedi oluşturmaya karar vermiş. Ve ilk halk ansiklopedisinin yaratımını başlatmış. Wikipedia'ya özellikle 11 Eylül saldırılarının akabinde Dünya Ticaret Merkezi, kamikazeler ve kullandıkları uçaklarla ilgili hiçbir yerde rastlanmayan bilgi yağmış.
Wikipedia'nın resmi çalışan sayısı sadece yedi. Ama sanal ortamda yüz binlerce kişi katkı yapıyor. Bu ilgiyi, Wikipedia çalışmasının klasik ansiklopedi makalesi yazmaktan çok farklı, tümüyle sosyal faaliyet olmasına bağlayan Wales, işin sırrının sayfada değil, gerisinde yürütülen tartışmada olduğunu belirtiyor. Her sayfa için uzayıp giden konuşma ve tartışma forumları var. Bazen yazılacak tek kelime için bile kıran kırana tartışılıyor.
Wikitroll'ler eksik değil
Wales, "Benim ideal Wikipedia'cım gerçekten akıllı ve naziktir. Tartışma gruplarında en yüksek sesle bağırarak değil, diplomasi ve çatışma çözümüyle güç kazanabilirsiniz" diyor. Sayfalara saldırıp boşaltan ya da yanlış bilgi koyanlara ise 'Wikitroll' adını takmışlar. Trol ayıklamak için saat başı 1000 katılımcı siteyi denetliyor. İsrail gibi el yakan konular ise her saniye denetimde tutulurken, Wales tarihte tartışmalı bir konu hakkındaki en iyi paragrafın farklı görüşteki katılımcıların noktasına virgülüne kadar tartışıp uzlaşması sonucu çıktığını söylüyor. Hal böyleyken, 20 yılda bir yenilenen Britannica'ya hacet kalmıyor.
Britannica da hatalı
Saygın bilim dergisi Nature, Wikipedia ile Britannica'dan rastgele 42'şer makale seçip ilkinde 162, ikincisinde 123 yanlış saptadı. Britannica'nın araştırmanın çekilmesi talebini dergi kabul etmedi. Çin'de yasaklı olan Wikipedia Amerikalı muhafazakârlarla haklarındaki yazıları beğenmeyen Microsoft gibi bazı büyük şirketlerin gözünde düşman. ABD Temsilciler Meclisi üyeleri ise hep kendilerini övüp rakiplerini karalayan girişler yaptıklarından Wikipedia'da yasaklı. (Observer)