'Esirler ABD'ye nakledilsin'

'Esirler ABD'ye nakledilsin'
'Esirler ABD'ye nakledilsin'

ABD?nin imajına ağır darbe indiren işkence skandallarının önemli bölümüne sahne olan Gitmo?da halen 30 ülkeden 240 esir bulunuyor. Amerikalılar esirlerin ABD?ye yerleştirilmesine karşı çıkıyor. FOTOĞRAF: AF, EPA

Mahalefete rağmen Guantanamo'nun Ocak 2010'a dek kapatılmasında ısrar eden Obama, esirlerin ABD'ye nakledilmesini istedi. Bush yönetimine de ağır konuşan yeni başkana yanıt eşzamalı bir konuşma yapan Cheney'den geldi

WASHINGTON - ABD Başkanı Barack Obama, selefinin esirleri yasadışı biçimde tutup işkenceyle sorgulattığı Guantanamo’yu Ocak 2010’a dek kapatma talimatı, Cumhuriyetçiler kadar Demokratlar ve FBI’ın da muhalefetine çarpınca, kamuoyunu ikna için atağa geçti. İlk kez Gitmo’daki esirlerden birini ABD’ye getirip sivil mahkeme karşısına çıkarmaya hazırlanan Obama, dün ABD’nin terörle mücadelede yolunu kaybettiği, Gitmo’nun ulusal güvenliği güçlendirmek yerine zayıflattığı, hukuk ve yasalara göre kampın kapatılması gerektiğini anlatmak için ulusa seslendi. İşkenceli sorgular sayesinde ABD’ye yönelik pek çok saldırının önlendiği ve Obama’nın bu politikaları değiştirerek ulusal güvenliği tehlikeye attığını savunan eski Başkan Yardımcısı Dick Cheney de, aynı saatlerde American Enterprise Enstitüsü’ndeki konuşmasıyla karşı saldırıyı tırmandırdı. 

Bush’un bıraktığı ‘pislik’
Obama, konuşmasına mekân olarak, Amerikan anayasası ile bağımsızlık bildirisinin orijinallerinin bulunduğu Ulusal Arşiv’i tercih etti. Bir saatlik konuşmasına, ABD’nin değerlerine ‘yakışmayan’ Guantanamo’nun 2010 Ocak’a dek kapatılması gerektiğini vurgulayarak başlayan Obama, “Ne pahasına olursa olsun, içerdiği karmaşıklık yüzünden Guantanomo’yu kapatmak açık tutmaktan çok daha külfetli” dedi. Üsteki bazı esirlerin ‘patlayıcılar’ konusunda uzman olduğunu ve hâlâ Amerikalıları ‘öldürmek istediklerini’ savunan Obama, bazı esirlerin ABD içindeki yüksek güvenlikli cezaevlerine nakledilmesini önerdi: “Bu kategoriye giren esirler kendilerini adil standartlar içinde savunabilmeliler. Hukuki bir süreç takip etmek zorundayız. Hata yapamayız.”  

‘Bush’a waterboarding’
Başkan Gitmo’da tutulan 240 esirden 50’sinin bırakılacağı sözünü verirken eski yönetime de çattı. Bush yönetiminden ‘ağır baş ağrısı’ yapan politikalar devraldığını vurgulayıp, “Geride bir sürü yasal zorluk bırakmış kötü yönlendirilen bir deneyi, bir pisliği yalın bir şekilde temizlemeye çalışıyoruz” diye konuştu. Obama ile eşzamanlı bir konuşma yapan Cheney ise “Koşullar aynı olduğu takdirde yine yapardım” diyerek başkana yanıt verirken, Gitmo’daki ‘en kötü teröristlerin’ Amerikan topraklarına getirilmesinin ‘çok tehlikeli’ olduğunu savundu. Obama yönetimine “Bush yönetimine ve CIA’ye karşı cadı avı başlatmayın” uyarısı yaptı. Bush döneminde yapılan e yeni yönetiminişkence olarak tanımladığı sorgulama tekniklerini de savunan Cheney, Obama’nın bu teknikleri yasaklama kararının ‘doğruculuk örtüsü altına gizlenmiş son derece akılsızca’ olduğunu savundu. Öte yanadan Demokrat vekil Rod Driver, waterboarding adlı suda boğulma hissi veren sorgulama yöntemine dayanabileceği her saniye için Bush’a 100 dolar vereceğini söyledi. 

Senato kapatmayı reddetti
Kongre çoğunluğunu kaybetmiş Cumhuriyetçilerin savunduğu bakış açısından beklenmedik darbeler yiyen yeni başkanı bu konuşmaya iten gelişmeler şunlardı: Temsilciler Meclisi’nin ardından Senato’daki Demokrat çoğunluk da, Gitmo’nun kapatılmasına yönelik 80 milyon dolarlık bütçeyi 6’ya karşı 90 oyla reddetti. Demokratlar da Cumhuriyetçiler gibi, esirlerin gönderilecek üçüncü ülke bulunamazken ABD’ye yerleştirilmesinden korkuyor.

FBI: ABD’ye gelmesinler
FBI Başkanı Robert Mueller de, esirlerin ABD’deki yüksek güvenlik hapishanelere nakledilmesine bile karşı çıkıp, “Terörü destekleyen esirlerin ABD’de olması  aşırılıkçı şiddet doğrultusunda başkalarını radikalleştirmeleri, ABD’de saldırı  potansiyali açısından endişe kaynağıdır” diyerek korkulara tuz biber ekti. Üstüne üstlük New York Times, Pentagon’un Gitmo’dan diğer ülkelere nakledilmiş 534 esirin yüzde 14’ünün  militan faaliyetlerine geri döndüğünü rapor ettiğini duyurdu. Önceki raporları insan hakları örgütleri tarafından fazla muğlak bulunmuş Pentagon, 74 esirin teröristlerle işbirliğine geri döndüğünü söylerken, bu faaliyetlerin ne olduğuna açıklık getirmedi. Bunlardan 29’unun adını verip, 45’inin ulusal güvenliğe ilişkin kaygılar sebebiyle gizli tuttuğunu söyledi. Terör faaliyetinde bulunduklarının sağlaması yapılabilen sadece beş eski esir arasında ABD’nin Sana büyükelçiliğine saldırıdan sorumlu tutulan Said Ali Şihri ve Afgan Taliban komutanı Abdullah Gulam Rasul da bulunuyor.

Gaylani mahkeme görecek
Adalet Bakanlığı, 1988’te ABD’nin Kenya ve Tanzanya elçiliklerinin bombalanmasından sorumlu tutulan Tanzanyalı Ahmed Kalfan Gaylani’nin New York’ta sivil mahkemede yargılanacağını duyurdu. Gaylani, 2004’te Pakistan’da yakalanıp CIA’in gizli işkencehanelerinde tutulduktan sonra Gitmo’ya getirilmişti. (afp, bbc)