Fransa'da Chirac devri kapanıyor

Fransa'nın Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, bir yıl önce seçim kampanyasına 'Sonraki Fransa' sözüyle Chirac'tan sonraki Fransa'yı kastederek başlayan Nicolas Sarkozy'ye bugün Elysee Sarayı'nın anahtarını teslim ediyor.
Haber: ARZU ÇAKIR MORİN / Arşivi

PARİS - Fransa'nın Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, bir yıl önce seçim kampanyasına 'Sonraki Fransa' sözüyle Chirac'tan sonraki Fransa'yı kastederek başlayan Nicolas Sarkozy'ye bugün Elysee Sarayı'nın anahtarını teslim ediyor. Fransız siyasetinde 42, Elysee'de 12 yıl geçiren 74 yaşındaki Chirac, dün gece cumhurbaşkanı olarak son kez ekrana çıkıp halkına 'birlik ve dayanışma' mesajı verdi. Chirac, kendisine rağmen cumhurbaşkanı seçilen 52 yaşındaki Sarko'ya bugün nükleer silahların gizli kod bilgileriyle bunları kullanma, savaş kararı alma ve seçime gitme gibi yetkilerini devredecek. Ardından Berlin'e uçacak olan Sarko, AB'deki baş ortağı Alman Başbakanı Angela Merkel'le görüşecek. Gündemde Türkiye de var.
Dokunulmazlığı kalkacak Chirac'ın Paris Belediye Başkanlığı döneminde karıştığı yolsuzluk skandalları nedeniyle yargılanıp yargılanmaması da Sarkozy'nin iki dudağının arasında. Seçim öncesi Chirac'ın desteğini açıklaması karşılığı Sarko'nun selefinin yargılanmasını engelleyecek yasa değişikliğine gitmeyi kabul ettiği söylentisi çıkmıştı. Sarko temmuzda değişikliği yapmazsa, Chirac ömrünün son yıllarını mahkemelerde geçirme riskiyle karşı karşıya.
Deveciyan Sarkozy'ye ateş püskürdü
Öte yandan yeni sağcı liderin sola açılmaya çalışıp önemli bakanlıkları Bernard Kouchner, Hubert Vedrin gibi sosyalistlere önerirken bakanlık sayısını da 15'le sınırlaması, ekibinde hayal kırıklığı yarattı. Sadık çalışma arkadaşlarının isyan ihtimali, "Cehennem haftası bizi bekliyor" diye değerlendiriliyor. Nitekim Chirac'ın kendisinden esirgediği Adalet Bakanlığı'nı en yakın arkadaşı Sarkozy'den de alamayan Ermeni asıllı vekil Patrick Deveciyan sert çıktı. Türkiye karşıtı 'Ermeni soykırımı' yasalarının mimarlarından olan Deveciyan, "Ben bu sola açılım konusunda daha da ileri gideceğim, hatta çok ileri, taa Sarkozistlere kadar. Sadık olmak, yetkin olmadığınız anlamına gelmez" dedi. Kadın bakan Michel Alliot Marie de dışişlerinin Kouchner'e önerilip kendisine içişlerinin kalmasından hayal kırıklığını dile getirdi.
Kaide'den Fransa'ya saldırı tehdidi
Yeni kurulacak milli kimlik bakanlığına getirilmesi beklenen Brice Hortefeux ise, "Kimseye bakanlık sözü vermiş değil, tersini söyleyen yalan söylüyor. Klasik çizgileri aşıp birleştirici hükümet kurmaya çalışıyor. Bir kampın ekibini kurmayacak" yanıtını verdi. Kabinesini cuma açıklayacak Sarko, yarın başbakanlığa danışmanlığını yürüten eski bakanlardan François Fillon'u atayacak. 'Kaide'nin Avrupa kolu' denen Ebu Hafs El Masri Tugayları ise internetten "Haçlı ve Siyonist Sarkozy'yi lider seçtiğinizden, Sarkozy'nin başkentinin kanlı cihat seferberliğine sahne olacağı uyarısı yapıyoruz. Bu seferberlik ABD siyasetini izleyen herkese karşıdır" tehdidi savurdu.

* * * * *
Siyasetin buldozeri ve Don Juan'ıydı
18 yıl Paris Belediye Başkanlığı, 1974 ile 1986'da iki kez başbakanlık yapmış Jacques Chirac, cumhurbaşkanlığında pek çok başarısızlığa imza atsa da daima zirvede kalmayı başararak 'buldozer' lakabını hak etti. Gerçi Chirac'ta lakap çok: De Gaulle'den etkilenip girdiği siyasetteki savrulmaları sebebiyle 'La Girouette' (fırıldak), eğlence, yeme-içme ve kadınlara düşkünlüğü sebebiyle 'Siyasi Don Juan' ya da 'French Lover', sayısız sevgilisiyle ayaküstü sevişmesi sebebiyle 'Ateşli tavşan' diye anıldı.
1981 ve 1988'te Sosyalist Cumhurbaşkanı François Mitterrand'a yenilip 1995'de sosyalist Lionel Jospin'i yenerek Elysee'ye kurulan Chirac, başbakan atadığı Alain Juppe'nin işsizliği artırması ve grevlere yol açması karşısında gittiği erken seçimde Sosyalist zaferiyle soğuk duş alıp başbakan Jospin'le beş yıl çalışmak zorunda kaldı. 2002 cumhurbaşkanlığı seçiminde ise Chirac, Jospin'in ikinci tura kalamadığına sevinemedi, zira rakibi aşırı sağcı Jean Marie Le Pen'di. Le Pen'e karşı ezici çoğunluğu yanına çeken Chirac, dışarıda ABD karşıtlığı ve Irak savaşına muhalefetiyle sevildi, içerde ise 2005 referandumunda AB Anayasası'nın reddedilmesiyle en ağır yenilgisini aldı. Ardından patlayan göçmen isyanı ve yeni iş sözleşmesi eylemleriyle iyice yıprandı. 2005'te geçirdiği beyin travmasıyla vücudundan da 'dur' emri aldı.
Emekli maaşı alıp vakıf kuracak
Geçmiş görevlerinin yanı sıra cumhurbaşkanlığı emekliliğinden de 6 bin avro maaş alacak sade vatandaş Chirac, eşi Bernadette'le suikasta kurban giden eski Lübnan Başbakanı Refik Hariri'nin Paris'teki evinde bir süre ikamet edecek. Çoğu emekli lider gibi bir vakıf da kuracak. 'Chirac Dayanıklı Gelişme ve Kültürlerarası Diyalog Vakfı', küresel kalkınma, iklim değişikliğiyle mücadele ve Avrupa değerleri konusunda çalışacak.
Putin'den methiye
Sarkozy'yi tebrik etmekte iki gün geciken Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin ise, Chirac'ı giderayak 'Büyük Avrupa'nın en önemli mimarlarından biri' olarak selamladı. Rus lider, şaşırtıcı uzunluktaki mesajında Chirac'a 'Daha büyük Avrupa'nın kurulması yolunda Rusya'yı AB'ye yakınlaştırmadaki büyük kişisel katkısı'ndan ötürü teşekkür etti.