Gates Barzani'yi uyardı

Gates Barzani'yi uyardı
Gates Barzani'yi uyardı

Irak?ı ziyaret eden Gates, dün Erbil?e giderek Barzani ile görüştü. Sözcüsü, Kürt tarafından olumlu izlenim edindiklerini söyledi. FOTOĞRAF: AFP

ABD Savunma Bakanı, Barzani'yi 'Biz çekilene dek Araplarla sorunları çözün' diye uyardı. Ama Kürt lider BM'ye 'Kerkük referandumu ertelenemez. Kenti toprağımız gösteren Kürt anayasası sonbaharda halkoyuna sunulacak' dedi

ERBİL - ABD Savunma Bakanı Robert Gates, Iraklı Araplar ile Kürtler arasında saatli bombaya dönüşen Kerkük’ün statüsü ve petrolün paylaşımı konusunda uzlaşı sağlamak için Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (KBY) kapısını çaldı. Ancak 25 Temmuz’daki seçimlerde yüzde 70 oyla yeniden KBY Başkanı seçilen Kürdistan Demokrat Parti (KDP) lideri Mesut Barzani, Kerkük’ü geri alma ve kuzeydeki petrol yatakları üzerinde egemenliği sürdürme planlarından döneceğe benzemiyor. Gates’i kabülünden hemen önce, BM’nin Kerkük’ün statüsü referandumunun beş yıl ertelenmesi önerisini reddeden Barzani, Türkmen, Arap ve Kürtler arasında paylaşım kavgasına sahne olan kenti ‘Kürdistan’ toprağı sayan Kürt anayasa taslağını sonbaharda referanduma götüreceğini duyurdu.
Dün Gates ‘2011’de çekilecek ABD güçleri buradayken aranızdaki sorunları’ çözün mesajıyla Erbil’de soluğu aldı. ABD’li bakan, Barzani’ye çatışmaya dönüşebilecek sınırlar, petrol ve iktidar paylaşımı anlaşmazlıklarının çözümü için arabuluculuk teklif etti. Pentagon sözcüsü Geoff Morrell, Erbil dönüşü,  “ABD güçleri ayrılına dek geçecek süre sorunların çözümü için avantaja dönüştürülmeli. Gates ev sahiplerine son birkaç yılın kazanımı için herkesin kan ve hazine açısından fedakârlık yaptığı, ama siyasi farklılıklar yüzünden bunun kaybedilebileceği uyarısında bulundu” dedi. BM’nin önerilerini desteklediklerini belirten sözcü, Barzani’nin yanıtını aktarmadı, ama Kürt tarafının ABD varlığı bitene dek süreyi olumlu değerlendirmeyi istediği izlenimi edindiklerini kaydetti. Barzani ise AFP’ye Başbakan Nuri Maliki’nin Erbil’e geleceğini belirtip “Bağdat’la aramızdaki sorunları tartışmak ve çözmek için yakında Kürdistan’ı ziyaret edecek” dedi.

‘Alternatif kabul etmeyiz’
BM nisandaki raporunda Kerkük’te Irak Anayasası’nın 140. maddesi uyarınca yapılması gereken nüfus sayımı ile referandumun beş yıl ertelenmesini, 140. maddenin değiştirilmesini ve petrol zengini kente civar köy ve kasabaları kapsayan ‘Kerkük Vilayeti’ statüsü verilmesini önermişti. New York Times’a göre önceki gün Barzani, “Öneriler gerçekdışı. 140. maddeye alternatif kabul etmeyiz” yanıtını verdi. 2007 sonuna dek referandum öngörmüş 140. maddenin uygulanması, BM’nin ‘İç savaş çıkar’ uyarısı ve Bağdat’ın baskısıyla ertelenmişti. Barzani, 25 Temmuz’daki Kürt seçimlerine paralel referanduma götürmekten ABD’nin baskısıyla vazgeçtiği Kürt anayasasını da sonbaharda halkın oyuna sunacaklarını vurguladı. KBY lideri, ertelemenin 2 Temmuz’da Irak’ı ziyaret etmiş ABD Başkanı Yardımcısı Joe Biden’ın talebi üzerine yapıldığını da belirtti. 

Goran anayasaya karşı
Haziranda bölge meclisinden geçen Kürt anayasası, sınırların nihai olarak 140. maddeye göre belirleneceğini kaydetse de, Kerkük’ü ‘coğrafik ve tarihsel olarak Kürdistan’ın toprak parçası’ görüyor. Seçimde KDP ve Kürdistan Yurtsever Birliği’ne alternatif çıkan Goran (Değişim) ise, tasarının Barzani’ye parlamento ve yargının üzerinde yetkiler verdiğini belirterek Bağdat’taki yüksek mahkemeye itirazda bulundu. Ama Barzani, tasarının yeniden hazırlanmasını isteyen Goran’a  “Yeni meclis anayasayı yeniden yazamaz. Bu iş bitti” yanıtını verip komşular dahil herkese tehdit savurdu: “Herhangi bir bölge ülkesi, hatta Bağdat içişimize müdahale eder ya da bölge içinden birileri bölgenin varlığına komplo kurarsa Kürt evinin birliğinin altını oyan bu kişilere karşı yasalara göre gereken adım atılacaktır.” (Dış Haberler)