Irak'ın gelirinden Kürtlere yüzde 17

Irak'ta petrol rezervlerini BP, Shell ve Exxon gibi yabancı firmalara 30 yıllığına yüzde 75'e varan kâr paylarıyla açan 'petrol yasa...

BAĞDAT - Irak'ta petrol rezervlerini BP, Shell ve Exxon gibi yabancı firmalara 30 yıllığına yüzde 75'e varan kâr paylarıyla açan 'petrol yasa tasarısı'yla ilgili tartışmalar sürerken, bunun önünde en büyük engel olarak gösterilen gelirlerin paylaşımıyla ilgili 'mali kaynaklar yasa tasarısı'nda Kürt yönetimini ilgilendiren kördüğüm çözüldü.
Kürt bölgesel yönetiminin internetten yayımladığı 'mali kaynaklar yasa tasarısına' göre, Kürdistan bölgesi petrol ve diğer federal gelirlerin yüzde 17'sine sahip olacak. Kürtler yüzde 40 pay istiyordu. 48 saatlik tartışmanın ardından 20 Haziran gecesi Bağdat ve Kürt yönetiminin uzlaştığı taslağın onay için meclise sunulduğu belirtildi. Taslak metne göre, hem petrol ve doğalgaz hem de vergi ve dış yardımlar gibi diğer federal gelirlerin toplanacağı 'Mali Kaynaklar Fonu' adıyla bir havuz oluşturulacak. Fonun Irak Merkez Bankası'nda dış kaynaklar ve iç kaynakların toplandığı iki ayrı hesabı olacak. Merkezin federal hizmetlerinden kaynaklanan harcamalar ile diğer stratejik projelerle ilgili giderler düşüldükten sonra net gelirin yüzde 17'si Kürt yönetimine, kalan kısmı nüfusuna göre vilayetlere pay edilecek. Sadece petrol değil tüm federal gelirlerin toplandığı ortak havuzdan dağıtım her ay otomatik yapılacak. Petrol gelirleri federal bütçenin yüzde 93'ünü oluşturuyor.
Kürt yönetiminin Tabii Kaynaklar Bakanı Aşti Havrami, "Bu ülkeyi birlikte tutmaya yardımcı olacak mükemmel bir paylaşım çerçevesi" diyerek memnuniyetini ifade ederken, uzlaşmanın 'petrol ve doğalgaz yasa tasarısı'nın ekleriyle ilgili tartışmalarda da yol alınmasını kolaylaştıracağını söyledi.
Petrol yasasındaki kilit unsurlar
Üzerinde hâlâ uzlaşma sağlanamayan 'petrol ve doğalgaz yasa tasarısı' ise kaynakların kontrolü, yabancı firmalarla sözleşme imzalama ve denetim yetkisi, yabancıların payı gibi kritik noktalara kilitlenmiş durumda. Irak hükümet kaynakları, petrol yasası tasarısında Kuzey Irak'taki petrol rezervlerinin tamamen kontrolünü elde tutmakta direten Kürtlerle uzlaşmak için tartışmaların üç-dört hafta sürebileceğini kaydetti.
Gelir dağılımı meselesi ise petrol yasasındaki tartışmaları tıkayan en önemli husustu. Üzerinde tartışılan petrol tasarısı, anlaşmalara onay yetkisini Petrol ve Doğalgaz Konseyi'ne verirken, tüm petrol yataklarındaki kontrolün de kurulacak Irak ulusal şirketinde olmasını öngörüyor. Kürtler ise bu iki şarta karşı çıkıyor. Şubatta Bağdat'ın onayladığı petrol tasarısının meclisten onayı için son tarih 31 Mayıs olarak belirlenmişti.
Ama Şiilerin yaptığı bazı ekler nedeniyle tasarı yeniden müzakereye açıldı. Marttaki tartışmalarda Havrami, 'mali kaynaklar yasası'nda anlaşma sağlanırsa Kürt yönetiminin 'petrol ve doğalgaz yasası tasarısı'na destek vereceğini söylemişti. (Dış Haberler)