Irak'la göstermelik güvenlik anlaşması

Türkiye ile Irak, 'güvenlik işbirliği anlaşması'na son dakika krizi çıkmazsa bugün 'sembolik' de olsa imza koyacak. Ankara, anlaşmada sınırda 'gerektiğinde sıcak takip ve devamında askeri operasyon olanağı' ile 'suçluların iadesi'...
Haber: HİLAL KÖYLÜ / Arşivi

ANKARA - Türkiye ile Irak, 'güvenlik işbirliği anlaşması'na son dakika krizi çıkmazsa bugün 'sembolik' de olsa imza koyacak. Ankara, anlaşmada sınırda 'gerektiğinde sıcak takip ve devamında askeri operasyon olanağı' ile 'suçluların iadesi' konusunda tam güvence arzuluyordu. Dün Ankara'ya gelen Irak İçişleri Bakanı Cevad Bolani, Türkiye'ye bunu veremedi. Anlaşma metninde 'sınır güvenliği'nden söz edilse de, Türkiye'nin asıl istediği 'gerektiğinde askeri operasyon' olanağı için 'tartışmasız yasal zemin' yaratılmıyor.
20. yüzyılda kalan hükümlerin peşinde...
Oysa Ankara'nın istediği Saddam döneminde rafa kaldırılan ikili güvenlik anlaşmalarının devreye sokulması ve Türkiye'nin 'gerektiğinde müdahalesi'nin 'tartışmasız yasal' sayılmasıydı. Bu anlaşmaların ilki
olan 1926 tarihli Ankara anlaşması, 'bir ya da birkaç silahlı kişinin eşkıyalık veya yağma hazırlığında olması halinde Türkiye'nin Irak'ta 75 km derinliğinde bir güvenlik kuşağı oluşturabileceğini' hükme bağlıyordu. Ama hüküm 10 yılla sınırlı tutulduğundan, taraflar 1946 dostluk anlaşmasına bir protokol ekleyerek süre sınırını kaldırdı. Ankara, ayrıca, 1989'daki hukuki ve adli işbirliği sözleşmesinin geçerli sayılmasını, böylece PKK'lıların iadesinin kolaylaştırılmasını istiyor.
Uluslararası topluma mesaj niteliğinde
Bolani ise yeni anlaşma metni üzerindeki son çalışmaları dün Dışişleri'nde gerçekleştirdi, bugün de Genelkurmay, MİT ve İçişleri'yle görüşecek. Dünyaya 'PKK ile ortak mücadelede kararlıyız' mesajı vermede uzlaşan taraflar, anlaşmayı detaylandırmayı sonraya bıraktı. Anlaşmaya bel bağlamayan Türk diplomatlar, 'Kâğıt üstünde de olsa Irak hükümetiyle PKK konusunda aynı söyleme sahip olduğumuzu göstermek tatmin edici' görüşünde. Diplomatlar, Irak hükümeti bu anlaşmaları geçerli saysa bile, uygulamada Kürtlerin itirası yüzünden 'ciddi sorun' yaşanacağını belirtiyor.
7 Ağustos'ta Ankara'yı ziyaret eden Irak'ın Şii Başbakanı Nuri Maliki, Kürtleri kızdırmamak için Başbakan Erdoğan'la mutabakat zaptı imzalamakla yetinmişti. Türkiye'yle süren görüşmeler hakkında Kürt liderlere "Sınır güvenliğimizi sağlama konusunda Ankara'dan destek almaya çalışıyoruz" diyen Maliki, Ankara'ya ise "Ortak formül bulmalıyız" mesajı iletmiş.