Irak'ta federalizm ve İran yenildi

Irak'ta federalizm ve İran yenildi
Irak'ta federalizm ve İran yenildi

Bağdat?a giden BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun, Irak Devlet Başkanı Talabani ile görüşüp yerel seçimleri ?Demokrasi yolunda önemli adım? diye övdü. FOTOĞRAF: REUTERS

Irak'ta vilayet seçimlerinde Başbakan Maliki iktidarını perçinlerken federalizm ve İran'dan yana partiler halktan kırmızı kart gördü. Bağdat ve Basra gibi kilit yerlerde Maliki, Şii liderler El Hekim ve Sadr'ın listelerini devirdi

BAĞDAT - Irak’ta 31 Ocak’ta yapılan vilayet seçimlerinden Şii Başbakan Nuri Maliki elini güçlendirerek çıkarken federalizm isteyen ve İran destekli partilerin kaybetmesi halkın ‘bölünmeyi’ ve Tahran etkisini reddettiğine yoruldu.
Seçimlerin gayri resmi sonuçları 2006’da başbakanlık koltuğuna oturan Maliki’nin kilit vilayetlerde elde ettiği başarıyla şimdiye kadar ‘çok zayıf’ bulunan Amerikan destekli iktidarını perçinlediğini gösterirken iktidardaki büyük Şii ortağı Irak İslam Devrimi Yüksek Konseyi (IİDYK) yenilgiye uğradı. 

‘Güneyin Barzani’si yok’
Kürdistan’a karşı Basra bölgesinde Şii federasyon isteyen ve İran’a yakın duran IİDYK’nin lideri Abdülaziz el Hekim, örgütün en büyük kalesi Necef başta olmak üzere Babil, Semava, Amara ve Kadisiye’de kaybedince ‘güneyin Barzani’si’ olma şansını yitirdi.
18 vilayetten 14’ünde yapılan seçimlerde Maliki’nin Hukuk Devleti bloğu başkent Bağdat’ta oyların yüzde 38’ini, Basra’da yüzde 37’sini aldı. El Hekim’in listesi ise Bağdat’ta yüzde 5.4’ü, Basra’da yüzde 11’i geçemedi. Federalizmi desteklemese de sırtını Tahran’a yaslayan ve ABD’ye en fazla kafa tutan radikal Şii lider Mukteda Sadr’a bağlı blok oy kaybına uğrayarak Bağdat’ta yüzde 9 ile ikinci gelirken, Basra’da yüzde 5’te kaldı. Necef’te Maliki yüzde 16.2, El Hekim yüzde 14.8 ve Sadr yüzde 12.2 oy topladı. Şiiler açısından simgesel önemdeki Kerbela’nın yanı sıra Babil, Meysan ve Vasıt vilayetleri Maliki’nin adaylarını destekledi. 14 vilayetten dokuzunu garantileyen Maliki, “Elbette siyasi harita değişecektir” dedi. 

Kürtler Ninova’yı kaybetti
Musul’u da kapsayan Ninova vilayetinde yerel Sünni parti El Hadba yüzde 25’e karşı yüzde 48 ile Kürtlerin listesini geride bıraktı. Maliki hükümetiyle işbirliği yapan Sünni gruplar Diyala, Selahaddin ve Anbar’da birinci çıktı. Irak Diyalog listesinden parlamentoya girmiş olan Abdullah İskender, El-Cezire televizyon kanalına verdiği demecinde güney ve orta bölgelerde Maliki’nin kazanmasını ‘federalizm karşıtlarının bir zaferi’ olarak değerlendirip ekledi: “Irak’ın bölünmesi yönünde çağrılar yapan siyasi gruplar, il meclisi seçimlerinde başarı elde edemediler, bu nedenle projelerinden geri adım atacaklar. Irak İslam Devrimi Yüksek Konseyi listesinin, Necef, Divaniye, Semava, Misan ve Zi Kar gibi şehirlerde karşılaştığı fiyaskodan son derece memnunuz. Böylece Irak’ın fedaral bölgelere ayrılması projesi uygulanamayacak.” Maliki anayasa federalizme yer verdiği halde kuzeydeki Kürtler gibi Şiilerin de kendi bölgelerinde ayrı bir federasyon oluşturması fikrinden vazgeçmişti. Birleşik Irak İttifakı milletvekili Kemal el Saidi ise “İdeolojik söylemler ve projeler büyük ölçüde geriledi. Güney ve orta bölgelerin durumu federalizm için uygun değil. Başbakan’ın listesi, vatandaşlarına ideolojik sloganlardan uzak bir şekilde hizmet vermeyi ve yolsuzluklara son vermeyi hedefliyor” yorumunu yaptı. 

ABD’nin işi kolaylaştı
Kürt İttifakı sözcüsü Feryad Ravenduzi ise, federalizm projesinin suya düştüğünü söylemek için erken olduğunu savundu. Milli Irak Bloğu milletvekili Üsame El Necefi de, El Hekim’in Kürt bölgesinin coğrafi ve toplumsal şartlarını hesaba katmadan federal modeli diğer bölgelere taşımak istediğini belirterek “Kamuoyu bunu Irak’ın bölünmesine zemin hazırlanması olarak algıladı” dedi. AP de sonuçların bu yılın sonundaki genel seçimler öncesinde Maliki’nin pozisyonunu güçlendirdiğini ve yeni Amerikan yönetiminin  16 ayda çekilme planını hayata geçirmesini kolaylaştırdığırı belirtti. 

Kadın bakandan istifa
Bu arada Irak’ın kadından sorumlu Devlet Bakanı Naval El Samaraiye, dullara ve büyük zorluklar içinde yaşayan kadınlara yeterince destek olunmadığı gerekçesiyle istifa etti. Samaraiye, kadınların sorunlarıyla ilgilenmek için yeterli yetki ve kaynağa sahip olmadığını kaydetti. (Dış Haberler)