İran Batı ile anlaşma havasında

İran Batı ile anlaşma havasında
İran Batı ile anlaşma havasında

Ahmedinecad, Obama?nın sözüne atıfla ?Bize uzatılan her dürüst eli sıkarız? dedi.

Batı ile nükleer anlaşmaya yanıt veren Tahran, zenginleştirdiği uranyumun hepsini bir kerede yurtdışına yollamaya yanaşmadı. Ama Ahmedinecad işbirliğine hazır olduklarını söyleyip Batı'nın tavrındaki değişikliği övdü. UAEK 'Yakında anlaşma umuyoruz' dedi

TAHRAN - BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi ile Almanya’nın oluşturduğu 5+1 grubuyla müzakerelere oturan İran, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun (UAEK) uranyum zenginleştirmeyle ilgili sunduğu anlaşma taslağına resmi yanıtını verdi. İran basınından Tahran’ın taslakta bazı önemli değişiklikler istediği öğrenilirken, Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad Batı’nın yeni tutumuna övgüler düzüp anlaşmaya varılmışçasına konuştu.  UAEK Başkanı Muhammed Baradey, İran’ın yanıtını Batılı ülkelerle görüşmeye başlayıp, bunu yakında anlaşmaya varılacağı umuduyla yaptığını belirtti.
Batı İran’ın nükleer enerji programı için ihtiyaç duyduğu zenginleştirilmiş uranyumu nükleer silah yapımında kullanabileceği şüphesinde. Bu nedenle UAEK taslağı, İran’ın 1.5 ton miktarında yüzde 3.5 oranında zenginleştirdiği uranyumun dörtte üçünü Rusya ile Fransa’ya yollaması, burada yüzde 20 oranında ama daha yüksek düzeye ulaşamayacak şekilde zenginleştirilip Tahran’daki tıbbi araştırma reaktörüne yakıt olarak gönderilmesini içeriyor. İran hükümeti yanlısı Civan gazetesi ise, Tahran’ın istediği değişiklikleri, 1.2 ton uranyumun hepsini bir kerede yollamak yerine parça parça gönderme ve eşzamanlı değiştokuş etme yani uranyum verirken karşılığında yakıtı alma olarak sıraladı. İran’ın UAEK Temsilcisi Ali Asker Sultaniye, yanıtı sunarken, “Teknik ve ekonomik kaygılarımızın dikkate alınmasını bekliyoruz” dedi. 

‘İşbirliği şartları tamam’
Dolayısıyla değişiklik talepleri, Batı’nın İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirme için elinde çok miktar uranyum tutmasını engelleme hesabını bozuyor. Gelgelelim Ahmedenicad el sıkışıp anlaşmayı bağlamışlar gibi konuştu. Nükleer haklarından bir adım geri atmayacaklarını teyit eden İran cumhurbaşkanı, Meşed’de yaptığı ve canlı yayımlanan konuşmasında “Yakıt değişimini, nükleer işbirliğini, birlikte nükleer tesis ve reaktör inşasını memnuniyetle karşılıyoruz ve işbirliğine hazırız” dedi. Daha önce her şeyi durdurmalarını talep eden Batı’nın da artık üstte sıraladığı işbirliğinden söz ettiğini söyleyen Ahmedinecad, “Cepheleşme ve tehdidi bırakıp işbirliğine geçtiler. Memnuniyetle karşılıyoruz. Dolayısıyla nükleer işbirliği için şartlar tamam” vurgusu yaptı.
ABD Başkanı Barack Obama’nın “Size elimizi uzatıyoruz, sıkılmış yumruğunuzu açın” sözüne atıfla “Güven ve dürüstlükle uzatılmış, komplo ve yalan içermeyen her eli sıkarız. Böyle olmadığı ortaya çıkarsa, yanıtımız, Bush ile işbirlikçilerine verdiğimizin aynısı olur” diyen Ahmedinecad, Batı’nın 30 yıl önce parasını aldığı nükleer kontratları da yerine getirmesini istedi. Ahmedinecad’ın başmuhalifi Mir Hüseyin Musavi anlaşmaya karşı çıktı. UAEK’ya göre, Kum yakınındaki ikinci uranyum zenginleştirme tesisinde denetim tamamlandı. (afp)