İran-Britanya krizi akıllara 1979'u getirdi

İran-Britanya krizi akıllara 1979'u getirdi
İran-Britanya krizi akıllara 1979'u getirdi

İran?ın G8 zirvesine katılma ihtimalini dışlayan Roma?daki İranlılar her gün gösteri yapıyor. FOTOĞRAF: REUTERS

TAHRAN/LONDRA - 12 Haziran’da aşırı muhafazakâr Mahmud Ahmedinecad’ı yeniden cumhurbaşkanlığına taşıyan seçim sonrası patlayan krizde, Batı’nın takındığı tavrı içişlerine müdahale sayan İran’ın başta eski sömürge gücü Britanya olmak üzere Avrupa ülkeleriyle arası açılıyor. Dini lider Ayetullah Hamaney’in cuma hutbesinde Britanya’nın müdahaleci açıklamalarını isim vererek eleştirmesini Dışişleri Bakanı Menuçehr Mutteki, bazı Britanyalının halkı kışkırtıcı eylemlerde rol oynadıkları ithamı izlemişti. İran’ın önceki gün iki Britanyalı diplomatı sınırdışı etmesine Londra dün iki İranlı diplomatı sınırdışı ederek yanıt verdi.  

Elçiyi geri çağırma yalanlandı
Dün İran Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu’nun olağanüstü toplandığı ve Londra büyükelçisinin geçici olarak danışmalar için geri çağrılmasına karar verildiği öne sürüldü. Ancak İran Dışişleri haberi yalanladı. Meclis oturumunda Britanya ile ilişkilerin maslahatgüzarlığa indirilmesinin de tartışıldığı ama reddedildiği eklendi. Yine de bazı İranlı vekillerin ülkede ‘4 Kasım’ diye anılan 1979’daki ABD elçiliğindeki rehine krizini anımsattıkları bir ortamda İran İçişleri’nin rejim yanlısı dört öğrenci grubunun dün Britanya büyükelçiliği önündeki gösterisine geçit vermemesi dikkat çekti. Almanya ve İtalya, vatandaşlarına İran’a gitmeme uyarısı yapıp Tahran’daki elçilik personelinin ailelerini geri çağırdı. Çekya, Finlandiya, Hollanda ve İsveç de İran elçilerini dışişleri bakanlıklarına çağırıp açıklama istedi.

Obama’dan ‘şiddetle kınama’
ABD Başkanı Barack Obama, dün İran yönetiminin protesto gösterilerini ‘tehdit, şiddet ve gözaltına alma yöntemleriyle” bastırma çabalarını kınasa da “İran’ın içişlerine karışmayız” vurgusunu sürdürdü. Beyaz Saray sözcüsü Robert Gibbs İran’da ‘halka yönelik şiddet ve adaletsizliklere’ son verilmesini isteyen açıklamasında Obama’nın diyalog teklifinin hâlâ geçerli olduğunu belirtti. Gibbs, NBC’ye “İran’da değişimin başlangıcını görüyoruz” dese de bu ülkedeki genel grev çağrılarını destekten kaçındı.
 Venezüella Devlet Başkanı Hugo Chavez’in ardından, seçim sonrası Ahmedinecad’ı ağırlamış Rusya’dan dün “Seçimler İran’ın iç işi. Anlaşmazlıklar İran yasal çerçevesined çözülür’ açıklaması geldi. Körfez’de Şii nüfus ağırlıklı Arap ülkesi Bahreyn de, İran’a her türlü yabancı müdahaleye karşı olduğunu duyurup diplomatik protokollere saygı çağrısı yaptı. (Dış Haberler)