İran ilk nükleer santralını devreye sokuyor

İran ilk nükleer santralını devreye sokuyor
İran ilk nükleer santralını devreye sokuyor

Rusya?nın ABD ve İsrail tehdidi nedeniyle inşasını 10 yıl geciktirdiği nükleer santral 1000 megavat elektrik üretecek. FOTOĞRAF: AFP

İran ilk nükleer elektrik santralına kavuşuyor. Şimdilik suni yakıtla çalışan, yedi ay sonra tam faaliyete geçecek santralda Rus zenginleştirilmiş uranyumunu kullanılacak

TAHRAN - İran, nükleer programında yeni bir doruk noktasını oluşturan ilk nükleer elektrik santralının tamamlanmasıyla deneme üretimine geçti. Rus şirketi Atomstroiexport’un 1 milyar dolara mal ettiği Buşehr nükleer santralının dünkü ön açılışına Rus Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Sergey Kiriyenko da katıldı. Kiriyenko, inşaatı tamamladıklarını ve tesisi harekete geçirme operasyonlarına başladıklarını duyurdu.
1000 megavat elektrik üretecek santralda dün ilk aşamada elektronik ve bilgisayar donanımları sınanırken, şimdilik zenginleştirilmiş uranyum yerine suni yakıt kullanıldı. Tahran ile Batı arasındaki nükleer krizin odağında, İran’ın silah yapımında da kullanılabilen zenginleştirilmiş uranyum üretmesi var. Krizin büyümemesi için Rusya santralda kendisinin gönderdiği zenginleştirilmiş uranyumun kullanılmasını kabul ettirdi. İran kullandığı yakıtı da Rusya’ya iade edecek. Santralı çalıştıracak 700 İranlı mühendis dört yıldan uzun süre Rusya’da eğitildi. Kiriyenko, İran’ın nükleer enerji programına dair kaygıları gidermek için Buşehr’de denetleme yapılabileceğini belirtip, “Her ülkenin barışçıl nükleer enerji elde etme hakkı var” dedi.

‘Ulus için en önemli günlerden’
Dün İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Gulamrıza Ağazade, denemelerin altı-yedi ay sonra tamamlanmasıyla santralın tam manasıyla çalışabileceğini söyleyerek, resmi açılış için 2009 sonuna işaret etti. Sanal yakıt denemelerinin başarılı olduğunu duyurup “Bu, İran ulusunun en önemli günlerinden biri” Ağazade, beş yılda uranyum zenginleştiren sentrifüj sayısını 6 binden 50 bine çıkarma hedefini de açıkladı. İranlı yetkililer, 10 gün boyunca zenginleştirilmiş uranyum yerine kurşun kullanılacağını aktararak, daha önceki tersi açıklamayı yalanladı.  

İsrail: Yaptırımlar ağırlaştırılmalı
Basra yıkısındaki Buşehr’e 12 km mesafedeki santralın inşasına 1974’te Şah döneminde Alman Siemens firması başlamıştı. Ama 1979 İslam devirimiyle inşaat dururken, 1980-88 İran-Irak savaşında tesis zarar gördü. Daha sonra ihaleyi alan Rusya, 1999 için taahhüt ettiği inşaatın tamamlanmasını ABD ile İsrail’in İran’a saldırıya hazır olmasından ötürü sarkıttı. Dün İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak, İran’a karşı yaptırımların ağırlaştırılmasını istedi. (D ış Haberler)