İran nükleer silah şaibesini aydınlatıyor

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Başkanı Muhammed Baradey, İran'ın nükleer programıyla ilgili kritik raporunu açıklaması öncesinde Tahran'dan iki yıldır talep ettiği çok önemli bir belgeyi alabildi.

VİYANA - Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Başkanı Muhammed Baradey, İran'ın nükleer programıyla ilgili kritik raporunu açıklaması öncesinde Tahran'dan iki yıldır talep ettiği çok önemli bir belgeyi alabildi. ABD, Britanya ve Fransa'nın üçüncü BM yaptırım paketini çıkarmak için kollarını sıvadığı İran, nükleer silah parçası üretimine yardım edebilecek tasarım içeren bir belge taslağını UAEK'ya teslim etti.
Nükleer programını 1950'lerde ABD'nin 'Barış İçin Atom' programı kapsamında başlatmış olan, 1979 İslam Devrimi sonrası Washington'la ipler kopunca Batı desteği olmadan sürdüren İran, bu dönemde Rusya, Çin ve Arjantin'den nükleer materyal alırken karaborsaya da yönelmişti. 2002'de gizli faaliyetleri ortaya çıktığından beri UAEK'nın sıkı gözetimine giren İran, 2005'te UAEK denetçilerinin diğer belgeler arasında tesadüfen gördüğü uranyum metalinden nükleer füze savaş başlığı yapılması aşamalarına dair belgenin taslağını geçen hafta UAEK'ya verdi. İran Atom Enerjisi Kurumu, on yıllar önce karaborsadan nükleer mal alırken, belgenin kendileri talep etmedikleri halde Pakistan'ın 'nükleer babası' Abdülkadir Han tarafından verildiğini savunuyor.
ABD-Britanya-Fransa'dan Baradey'e kıskaç
"İran'ın nükleer silah geliştirdiğine dair elimde kanıt yok" diyerek ABD ve İsrail'le restleşen Baradey, bugün tamamlaması beklenen raporunda, İran'ın geçmiş faaliyetlerini açıklığa kavuşturma vaadini tümüyle olmasa bile geniş çapta tuttuğunu belirtecek. Ama uranyum zenginleştirmeyi durdurmadığını kaydedecek. Raporun, Rusya ile Çin'in yaptırıma itiraz için elini güçlendirmesi bekleniyor. Dün Çin Dışişleri Bakanı Yang Jiechi, "İran'ın barışçı nükleer enerji hakkına inanıyoruz. Uluslararası nükleer silahsızlanma rejiminin korunması gerektiğini vurguluyoruz. İran-AB-UAEK diyaloğundan olumlu sonuç çıkmasını umuyoruz" dedi. ABD, Britanya ve Fransa ise, UAEK raporunun yanıtlayamayacağı onlarca zorlu soruyu ve İran'ın güven kazanmak için UAEK'ya neler açıklaması gerektiğini sıralayan 10 sayfalık bir metin oluşturup bunu yönetim kurulundaki 35 ülkenin temsilcilerine dağıttı. (ap, afp)