İran, uranyum anlaşması için baskı altında

İran'la nükleer pazarlıkta 'Rusya'da uranyum zenginleştirilmesi' önerisine Rusya, ABD ve Fransa resmi onayı verdi. Gözlerin çevrildiği Tahran isteksiz

VİYANA - Batılı güçler nükleer programının silah üretme tehdidi yarattığı iddiasıyla giriştikleri diplomatik mücadelede masaya oturdukları İran üzerinde üç günlük müzakere sonunda ağır baskı kurdu. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Başkanı Muhammed El Baradey’in ortaya koyduğu ve İran’ın kendi nükleer tesislerinde yüzde 3.5-5 arasında zenginleştirdiği uranyumu Rusya’ya gönderip yüzde 20 oranında zenginleştirilip tekrar geri alması yönündeki anlaşmaya dün İran dışında kalan ülkelerden onay geldi. İlk resmi onay Rusya tarafından verilirken, onu ABD ve Fransa takip etti. Enerji ihtiyacı için nükleer yakıt ürettiğini belirtip yüzde 99 zenginleştirilmiş uranyum gerektiren atom bombası peşinde koşmadığını söyleyen Tahran ise teklifi gelecek hafta yanıtlayacak.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, dün İran’ın Natanz’daki tesisinde zenginleştirdiği 1500 kilo uranyumun 1200 kilosunun yıl sonuna dek Rusya’ya yollanmasını öngönen anlaşmaya onaylarını “Öneriler üzerinde mutabıkız ve sadece İran değil, tüm katılımcıların planın uygulanmasına yardımcı olmaya hazır olduğuna inanıyoruz” sözleriyle teyit etti. Ardından Fransa Dışişleri Sözcüsü Bernard Valero “Anlaşma Fransa’ya uyuyor” derken Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü Mike Hammer’dan “ABD olumlu yanıt verdi, İran’ın yanıtını bekliyoruz” açıklaması geldi.

Kaçış manevrası mı?
İran’a ‘uranyum programının tamamen çöpe atılması’ şartından vazgeçen ABD Başkanı Barack Obama açısından diplomatik zafer olarak yorumlanacak bu anlaşmaya Tahran’ın ilk yaklaşımı olumlu olsa da dün ilk açıklamalar İran’ın ‘kaçış manevrasına’ işaret etti. Meclis Başkan Yardımcısı Muhammed Rıza Bahoner anlaşmanın reddi yönünde görüş bildirirken, devlet televizyonu Tahran’daki tıbbi reaktöre yüzde 20’lik yakıt arayan İran’ın Rusya’ya uranyum yollama yerine yurtdışından yakıt almak istediğini duyurdu. Viyana’daki İran heyetinden biri “İran’a yakıt satılması önerisine yanıt bekliyoruz” dedi. İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi “Yüzde 4-5’ten fazla zenginleştirmeye ihtiyacımız yok. Ama bu yüksek seviyede zenginleştirme hakkımızdan vazgeçtiğimiz anlamına gelmiyor” demişti.
Bu arada İran’ın 23 Eylül’de UAEK’ya bildirdiği Kum yakınındaki yeni uranyum tesisi Fordo’daki denetim yarın başlıyor. (ap, afp)