İran'da sanatın kardeşliği

Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad'ın demir yumruğunu indirmekten çekinmediği İran çağdaş sanatı, başkent Tahran'da şaşırtıcı bir sergiyle arz-ı-endam ediyor.

TAHRAN - Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad'ın demir yumruğunu indirmekten çekinmediği İran çağdaş sanatı, başkent Tahran'da şaşırtıcı bir sergiyle arz-ı-endam ediyor. Dünyaca ünlü Amerikalı Bill Viola'nın video sanatı, çağdaş Japon sanatının AIDS'le mücadele konulu yapıtları, filmleri ülkesinde gösterilmeyen İranlı bir yönetmenin tuval çalışması, 'İran'da Çağdaş Sanat Manifestoları' adlı sergide buluştu. Son yıllarda ahlaki gerekçelerle yayın ve sinema sektörünün baskı altına alındığı İran'da Çağdat Sanatlar Müzesi bir nebzecik ezber bozuyor. 2005'te reformcu Muhammed Hatemi iktidardayken, 25 yıl kilitli depolarda kalmış Gauguin, Picasso, Pollack ve Warhol'un eserlerini sergileyen müze, bu kez resim, heykel, fotoğraf, video sanatı, oyun, montaj ve süsleme sanatlarının birbirinden etkileyici eserlerini Tahranlıların ilgisine sundu.
Kiarostami de katıldı
Müze direktörü ve Kültür Bakanlığı'nın görsel sanatlar dairesi başkanı Habibullah Sadıki, "Sanatın farklı anlamlarını araştırıyoruz ve avangart bunlardan biri. Kültür geniş bir alanı kuşatıyor ve politikadan daha yüce" derken Batılı Çağdaş sanatlara ilişkin yaklaşımını da şu sözlerle ortaya koydu: "Batılı kültür ve sanatı reddetmiyor, aksine Batı kültürünün de söyleyecek sözü olduğunu belirtiyoruz. Kültür bir diğeri üzerinde etki bırakıyor. İranlı sanatçılar da kübizm, simgecilik ve fovizmi etkilemiştir. Bizim sanatımızın diğer sanatlar üzerindeki etki düzeyini, bütün sanatların kendi etkileri olduğunu göstermek istedik. (İran'ın ünlü minyatürcüsü) Kemaleddin Behzad'ı kardeş bildiğim gibi Van Gogh ve Picasso da benim kardeşlerimdir." Kuruş Adim'in hat yazılı mezar taşlarıyla kaplı bir mezarlığı resmeden 'Tanrı Ebedi-Hüvel Baki' adlı eseri ile son filmleri İran'da yasaklanan Cannes ödüllü yapımcı Abbas Kiarostami'nin tuval üzerine yaptığı 'Kış' tablosu da dikkati çeken eserler
arasında. Müze müdürü Sadıki yasaklı Kiarostami için "İran'ın en
iyi sanatçılarından birisidir, ellerinden öperim" övgüsünü yaptı.
Kavramsal sanatlar ustası Viola'nın sergide yer alan altı dakikalık videosu 'Reflecting Pool' da en çok konuşulanlar arasında. Videoda bir adam elbiseleriyle göle atlıyor ve bir süre suyun üzerinde asılı kaldıktan sonra dalıyor ve ardından suyun altında çıplak görünüyor. Çıplak sahne yüzünden 24 Eylül'de açılan serginin ilk birkaç günü teknik sorunlar gerekçe gösterilerek gösterim yapılmamış. Ancak videonun en can alıcı mesajını teşkil eden çıplak sahne flulaştırılarak gösterilmeye başlanmış. Enformasyon teknolojileri eğitimi alan 22 yaşındaki Hadis, memnuniyetsizliğini şöyle aktardı: "Bu çalışma hoşuma gitti, doğumdan bahsediyor ancak kimse sanatçının eserine dokunmamalı."
Japon ressam ve film yapımcısı Masami Teraoka ise 'AIDS Serisi/Geyşa ve AIDS Kâbusu' adlı iki suluboya çalışmasıyla sergiye katılıyor. Teraoka eserlerinden birinde geyşaları (eğlence kadınları) tedirgin ve suçlu yüz ifadeleriyle prezervatif paketlerini yırtarken resmetmiş. Amerikan kavramsal sanatlar ustası Suzanne Lacy'nin 'Hayatta Kalma ve Çalışma Öyküleri' adlı ses kayıt çalışmasında ise farklı etnik kökenlerden gelen
Amerikalı kadınlar yaşam mücadelelerini anlatıyor.