İran'ın Körfez'de başı belada

Tahran'ın bölgesel güce dönüşmesinden korkan Birleşik Arap Emirlikleri, Kuzey Kore'den İran'a silah taşıyan bir gemiye el koydu. BM, Pyongyang ve Tahran'dan izahat isterken muhataplar sessiz. Kaçırılan Arctic Sea gemisinde de Rusların İran'a kaçak yolla sattıkları füzeler olduğu öne sürüldü

NEW YORK/TAHRAN - İran, nükleer programının askeri olmadığı tespitini yineleyen Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun (UAEK) son raporuyla yaptırım cephesine karşı elini güçlendirirken kötü haber Tahran’ın bölgesel güç olmasından ürken Körfez’den geldi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuzey Kore’den İran’a silah götürdüğü belirtilen bir gemiye el koydu. BM’nin Kuzey Kore’ye karşı nükleer yayılmayı durdurma amaçlı yaptırım kararı çerçevesinde ilk kez bir ülke bir gemiyi zaptederken dikkatler hem Pyongyan hem Tahran’a çevrildi.
BM’de diplomatik bir kaynağa göre, roketatar mühimmatı ve diğer silahların bulunduğu Bahama bandıralı gemi BAE yetkilileri tarafından 14 Ağustos’ta ele geçirildi. Durum BM Güvenlik Konseyi Kuzey Kore Yaptırımlar Komitesi’ne bildirildi. Komitenin de bir Avustralya firmasına ait ‘ANL-Australia’ isimli geminin durumunu 25 Ağustos’da bir mektupla Kuzey Kore ve İran’a bildirip 15 gün içinde yanıt istedi. Financial Times silah yüklü geminin kargosunun ‘makine parçaları’ diye bildirildiğini belirtti. 

‘Arctic Sea’nin yükü de İran’a’
Kuzey Kore’nin mayısta yaptığı ikinci nükleer füze denemesinin ardından Güvenlik Konseyi’nin 12 Haziran’da aldığı 1874 sayılı yaptırım kararıyla Kuzey Kore’nin silah ihraç etmesi tümüyle yasaklanmış, BM ülkelerinden de şüpheli gemileri arama ve gemilerde silah bulmaları durumunda bunlara el koyup durumu BM Yaptırımlar Komitesi’ne rapor etmeleri istenmişti. BM, İran’a da uranyum zenginleştirme programını durdurmadığı için üç yaptırım kararı dayatmıştı.
Beri tarafta geçen ay Avrupa sularında kayıplara karışan ve haftalar sonra Rus donanmasının Atlantik’te bulduğu sır gemi Arctic Sea ile ilgili şüpheler de İran’a uzanıyor. Rusya yakaladığı korsanları tutuklarken donanmadan bir yetkili Komsomolskaya Pravda gazetesine geminin kaçak olarak silah taşıdığını söyledi. İddiaya göre gemide üst düzey Rus yetkililerin yasadışı yollarla İran’a sattığı S-300 ve X-55 füzeleri vardı. Yetkili “Rus donanması gemiyi bulmasaydı bu büyük bir skandala dönüşürdü” dedi. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) da son raporunda İran’ı hem takdir etti hem uyardı. ‘İran’ın nükleer enerji faaliyetlerinin askeri amaçlı olduğuna dair herhangi bir kanıta ulaşılamamıştır’ denilen raporda BM yaptırım kararlarına rağmen ‘Natanz’daki tesislerde uranyum zenginleştirmeye ve Arak’taki ağır su reaktöründeki faaliyetlere devam ettiği’ belirtildi. Raporda ‘Tahran yönetiminden daha şeffaf olması ve nükleer enerji faaliyetlerinin askeri olmadığına dair ikna edici adımlar atması’ istendi. İran’ın UAEK’deki daimi temsilcisi Ali Asker Sultaniye “UAEK, İran’ın nükleer enerji programının askeri amaçlı olmadığı ortaya koydu” yorumunu yaptı. (ap, afp, Independent)