'İslami' İsa ve Meryem


Dini Sanat İçin Blake Ödülü için yarışan iki eser fanatikleri kızdırdı.

Fotoğraflar: Reuters



Avustralya'da bir yarışmaya katılan iki eser tartışma yarattı: İsa'yı hem kendisi hem de Kaide lideri Usame bin Ladin olarak tasvir eden çalışma ile burka giymiş hamile Meryem Ana heykeli.

SYDNEY - Avustralya'da her yıl verilen Dini Sanat İçin Blake Ödülü bu yıl büyük tartışma kopardı. Zira yarışan 500'den fazla yapıt arasında hem diğer dinlere düşman gözüyle bakan muhafazakâr Hıristiyanları hem de fanatik İslamcıları allak bullak eden iki çalışma var. Priscilla Bracks'in ABD Başkanı George W. Bush'un Ortadoğu macerasını ti'ye alan 'Sakallı Oryantaller: Saltanat Haçı Yapmak' adlı dizisinin bir parçasında, Hz. İsa çifte bir görünüm kazandırılarak hem kendisi hem de Kaide lideri Usame bin Ladin şeklinde tasvir ediliyor. Lule Sullivan'ın 'Fatima'nın Dördüncü Sırrı' adlı Meryem Ana heykelinde ise hamile Meryem, Afgan kadınlarının giydiği gözleri bile göstermeyen mavi renkli burkaya bürünüyor.
'Saldırganlık olarak görülecek'
Sydney'deki Ulusal Sanat Okulu'nda sergilenen yapıtların yarattığı tartışma sanatsaldan çok siyasi. 20 milyonluk nüfusun çoğunu Hristiyanların oluşturduğu Avustralya'da, Başbakan John Howard, yapıtların birçok vatandaşın dini inançlarını rencide edici olduğunu savundu. İlk kez Howard'la hemfikir olan muhalefetteki İşçi Partisi lideri Kevin Rudd, "İnsanların sanatsal özgürlüğü olmasını elbette kabul ediyorum, ama bunlar biraz aşırıya kaçıyor. Bunları saldırganlık olarak algılayacaklar çıkacaktır" dedi.
Hristiyan Lobisi sözcüsü Glynis Quinlan, "İnsanların başka dinlerde kullanamadıkları dini özgürlükleri Hıristiyanlıkla ilgili sürekli kullanabilmeleri talihsizlik" çıkışını yaptı. Avustralya İslam Konseyleri Federasyonları Başkanı İkebal Patel ise burkalı Meryem heykelinden pek memnun: "Hz. Meryem ile İsa'ya İslam'da saygı vardır. Heykel hiç de saldırgan değil. Annelerimizle kız kardeşlerimizin nasıl giyinmesini bekliyorsak, öyle giyinmiş." Lakin Patel 'Usame İsa' portresini içine sindirememiş: "İslam'ın tanıdığı bir peygamber Usame gibi birine indirgenmiş. Ayrıca İslam'a göre peygamberlerin resmedilmemesi gerekir. Bu çok saldırganca."
'İsa Anglo-Sakson mu ki?'
Yapıtlara dair tartışma internet ortamına da taşındı. News.com.au sitesine yollanan tepkilerle birbirinden ilginç görüşler ortaya konuldu. Blog'culardan Shirley, "Usame, ancak Saddam ya da Hitler'le karşılaştırılabilir. İsa, dünyayı terörize etmeye değil, insanlığı kurtarmaya geldi" diye yazarken, Marc bu çalışmaları şoke edici yanıyla çok değerli bulup "Sanatın bakan kişiye saldırıp düşünceyi kışkırtarak tartışma yaratması gerekir. Usame'nin İsa şeklinde tasviri mesele oluyor, ama İsa'nın beyaz Anglo-Sakson bir erkek olarak tavsiri zaten yanlış. Ortadoğu'da doğmuş Yahudi İsa, illa birine benzeyecekse Avrupalıdan çok Usame'ye benzerdi" dedi.
Blake Ödülü sözcüsü Papaz Rod Pattenden, tartışmalı yapıtlar seçmelerini, "Amacımız toplumda ruhanilikle ilgili tartışmayı teşvik" sözleriyle gerekçelendirdi. 'Usame İsa'nın yaratıcısı Barracks, "Umarım izleyiciler, şer ile hayrın yan yanalığını görürken, Bin Ladin'in kült figüre dönüşmesinden duyduğum rahatsızlığı da anlar" dedi. Sullivan ise heykelini "Doğaları gereği hegemonik, hem şefkatli hem güçlü olan dinlerin geleceğine yönelik bir soru..." diye nitelendirdi.
(Reuters, Sydney Morning Herald)