İsrail, ABD'yle restleşiyor

İsrail, ABD'yle restleşiyor
İsrail, ABD'yle restleşiyor

İsrail?in 22 günlük operasyonla yıktığı Gazze Şeridi?ndeki Cebeliye mülteci kampı beş aydır enkazdan kurtulmayı bekliyor. FOTOĞRAF: AFP

Obama dün Filistin lideri Abbas'ı ağırlarken Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimlerle ilgili ABD ve İsrail restleşti. ABD Dışişleri Bakanı Clinton bütün yerleşimlerin durdurulmasını isterken İsrail hükümeti 'Hayır' dedi

WASHINGTON - Ortadoğu’da şeytanın bacağını kırıp barış sürecini diriltmeye çalışan ABD Başkanı Barack Obama, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun ardından dün de Filistin yönetimi lideri Mahmud Abbas’la görüşürken, Yahudi devleti ile trajik bir restleşme yaşıyor. ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, olası barış görüşmelerinde Filistin devletinin kurulmasıyla birlikte kilit unsur olan işgal altındaki Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimlerin istisnasız durdurulmasını istedi. İsrail hükümeti ise yerleşimlerin kaderinin Filistinlilerle müzakere sürecinde belirleneceğini belirtip Clinton’ı tersledi.
Clinton önceki gün Washignton’da Mısırlı meslektaşı Ahmed Ebul Geyt’le görüşmesi sonrası Obama’nın 18 Mayıs’taki Beyaz Saray buluşmasında yerleşimlerin inşasının ‘doğal genişleme’ içinde süremeyeceğini söyleyen Natanyahu’ya net tavır takındığını söyleyip, “Başkan yerleşimlerin durduğunu görmek istiyor. Bazı yerleşimler, bazı ileri karakollar ya da ‘doğal genişleme’ bunun istisnası değildir. Bu barış sürecinin yararınadır” dedi. Amerikalı yetkililer yıllar sonra ilk kez yüksek sesle böyle bir çağrı yaparken, dün İsrail hükümet sözcüsü Mark Regev “Yerleşimlerin kaderi Filistinlilerle yapılacak barış görüşmelerinde belirlenir. Geçici dönemde bu topluluklarda normal yaşama izin vermek zorundayız” yanıtını verdi. Regev ‘normal yaşam’dan kastı sorulunca “Mevcut yerleşimler içinde inşa sürecektir” izahatı getirdi. Obama’nın iki devletli çözüme açık desteğine karşın Filistin devletini anmayan Netanyahu, pazar günkü kabine toplantısında ‘yeni yerleşimler inşa edilmeyeceğini ama doğal genişlemeye izin vereceklerini’ belirtip, “İnsanlara asla çocuk sahibi olmayın ya da gençlere ailelerinden ayrılın diyemeyiz” demişti.
Abbas ise dün Obama ile görüşmeye ‘müzakerelere başlamak için yerleşimlerin dondurulması ve kontrol noktalarının kaldırılmasının şart olduğu’ mesajıyla girdi. 1967’de işgal edilen Batı Şeria’da uluslararası hukukun yasadışı saydığı 121 yerleşim merkezinde 500 bin Yahudi yerleşimci yaşıyor. Abbas ayrıca 2002’de ortaya atılan Arap Barış Planı temelinde çözüm önerisine vurgu yaptı. Plan, İsrail’in 1967 sınırlarına çekilip Filistin devletine geçit vermesine karşılık bütün Arap devletlerinin İsrail’i tanımasını öngörüyor. Görev süresi ocakta dolmuş Abbas’ın Gazze’yi kontrol eden Hamas’la mutabakat hükümetinin kurulamaması nedeniyle bütün Filistinliler adına konuşma yeteneği sorgulanırken, Jerusalem Post gazetesi, Netanyahu’nun özel temsilcisi İzak Molho’yu olası müzakereler için atasa bile ABD’nin yeni Ortadoğu politikası belirleninceye dek Filistinlilerle görüşmeyeceğini yazdı. 

‘Arap Birliği karar alsın’
Obama, Ortadoğu barışı için diplomasi turuna 21 Nisan’da Ürdün Kralı Abdullah’la görüşerek başlamıştı. Obama, Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek’le İslam dünyasına sesleneceği 4 Haziran’da Kahire’de gerçekleşecek. Obama 3 Haziran’da da Riyad’da Suudi Kralı Abdullah’la bir araya gelecek. Arap diplomatlar ABD’nin bu ayın başında 22 üyeli Arap Birliği’nden süreci İsrail’e cazip hale getirmek için Arap Barış Planı’nı onaylamasını istediğini söylüyor. (afp, bbc, ap)