İsrail, Araplarla sıcak temasa girdi

Gazze Şeridi'ni Fetih'ten önce davranıp zapt eden Hamas'ı dışlayıp Batı Şeria'da Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ı mamur etme siyasetinin güdüldüğü ve eski Britanya Başbakanı Tony Blair'in...

KUDÜS - Gazze Şeridi'ni Fetih'ten önce davranıp zapt eden Hamas'ı dışlayıp Batı Şeria'da Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ı mamur etme siyasetinin güdüldüğü ve eski Britanya Başbakanı Tony Blair'in Ortadoğu Dörtlüsü'nün özel elçisi olarak işe koyulduğu sırada Arap Birliği, İsrail'e tarihi bir ziyarette bulundu. Arapların, Suudi Arabistan'ın öncülüğünde 2002'de Beyrut zirvesinde ilk kez ortaya sürdüğü, geçen marttaki zirvede de aynen onayladığı kapsamlı barış planını İsrail'e resmen sunmayı amaçlayan bu ziyaretine karşılık, İsrail yönetiminin de barış için yeni planları ortaya serildi.
Arap Birliği heyetinde İsrail'i resmen tanıyan iki yegâne ülke Mısır ve Ürdün'ün dışişleri bakanları Ahmed Ebu Geyt ve Abdullah el Hatip vardı. İsrail Dışişleri'nin 'tarihi' dediği ziyarette Arap heyeti, anamuhalefetteki Likud Partisi lideri Benyamin Netenyahu ve Cumhurbaşkanı Şimon Perez'den sonra Başbakan Ehud Olmert, Dışişleri Bakanı Tzipi Livni ve Savunma Bakanı Ehud Barak'la görüştü. Arap Birliği'nin önerisi 1967'deki sınırlara dönülmesi, Filistin devletinin kurulması ve Filistinli mültecilerin topraklarına geri dönüşü karşılığında İsrail'in tanınması ve tüm Arap ülkeleriyle ilişkilerinin normalleştirilmesini öngörüyor.
Ebu Geyt umutlu konuştu
Ebu Geyt, ümitli konuşup "Bağımsız devlete kavuşmaları için Filistinlilere fırsat verilmesine dair İsraillilerden olumlu yorumlar dinledik. Olumlu yanıtla dönmek istiyoruz" diye konuştu. Hatip ise İsrail'e "Tüm bölge adına size barış eli uzatıyoruz. Müzakereler için ivme yaratmayı umuyoruz. Plan İsrail'e güvenlik, tanınma ve kabul edilme getirecek. Kesin takvime ihtiyaç var ve İsrail'e tarihi fırsatı boşa harcamamayı öneriyoruz. Zaman yanımızda değil" diye seslendi.
İsrail ise Arap heyetini görmekten mutluydu. Olmert heyeti kabulünde, "Gelecek sefer Arap ülkelerinden daha fazla bakanla geldiğinizde daha mutlu olacağız" derken, yakın gelecekte Filistin devletinin kurulmasına dönük müzakere süreci için bir şans olduğuna inandığını söyledi.
Arap Birliği'nin ise ziyareti sahiplenmeme çabası göze çarptı. Genel Sekreter Emir Musa, geçen ay iki ülkenin İsrail'e öneriyi sunmakla görevlendirilmesine karşın "Arap Birliği'nce gönderilmediler ve bayrağı altında hareket etmiyorlar. İki Arap ülkesini temsil ediyorlar" açıklaması yaptı.
Olmert dün Abbas'la da barış süreci ve Filistin devleti kurulmasına dair meseleleri ciddi tartışmaya başladıklarını açıkladı: "İsrail'i riske sokma pahasına kesin sonuç alıncaya dek müzakerelere devam kararı aldık. Yeni siyasi süreç için yeterince güçlüyüz. Diğer ülkeler, özellikle Suudiler sürece katılmaya hazırsa ne âlâ. Fakat bekleyemeyiz."
Eski Kent İsrail'de kalacak
Haaretz ise Olmert'in Filistin devletinin kuruluşu için Abbas'a 'ilke anlaşması' önerdiğini yazdı. Habere göre Olmert'in planı şu: İsrail, Batı Şeria'nın yüzde 90'ından çekilecek, buradaki Yahudi yerleşimlerine karşılık toprak tazminatı ödenecek. Batı Şeria'yı Gazze'ye bağlayacak tünel inşa edilecek ve Kudüs'ün Arapların hak iddia ettiği doğusu için de özel düzenleme yapılacak. Bu çerçevede Filistinliler Kudüs'ü başkentleri
ilan edebilecek. İsrail, Eski Kent ve civarıyla Zeytin Dağı'nda varlığını koruyacak.
Olmert önceden Doğu Kudüs'ün Arap semtlerini bırakabileceklerini ima etmişti. Abbas 'ilke anlaşması'nı parti programına dönüştürüp seçim propagandası yapacak, Olmert meclise sunacak. Filistinliler anlaşmayı kabul ederse önce Filistin resmi kurumları ve mali ilişkiler, sonra sınırlar, Kudüs'ün nihai statüsü ve iki devlet arası dolaşım konuları ele alınacak. (Dış Haberler)