İsrail koalisyonu için bahisler açıldı

İsrail koalisyonu için bahisler açıldı
İsrail koalisyonu için bahisler açıldı

Halkın kendisini seçtiğini söyleyen Livni, dün ilk görüşmesini olası ortağı aşırı sağcı Lieberman?la yaptı. FOTOĞRAFLAR: AP, REUTERS

İsrail genel seçiminde Kadima'nın Likud'u bir sandalye farkla sollaması yeni belirsizlik ve siyasi pazarlık süreci başlattı. Netanyahu rahatlıkla sağ blok koalisyon kurabiliyor. Livni'nin sol blok koalisyon için üçüncü sıradaki aşırı sağcı Lieberman'ın desteğini alması şart. Kadima-Likud birlik hükümeti de olası

KUDÜS - İsrail’de önceki günkü erken seçimi Kadima ve Likud birinci ve ikinci parti olarak başabaaş bitirirken, hem Tzipi Livni hem de Benyamin Netanyahu’nun zafer ilan etmesi, belirsizlik, siyasi pazarlık ve sallantılı koalisyon dönemini başlattı. 120 vekilli mecliste kadın Dışişleri Bakanı Livni liderliğindeki merkez sağcı Kadima 28, eski başbakanlardan Netanyahu liderliğindeki sağcı Likud 27 vekil kazandı. Aşırı sağcı Avigdor Lieberman liderliğindeki Evimiz İsrail üçüncü gelip vekil sayısını 11’den 15’e çıkararak koalisyonun anahtarını ele geçirdi. Ehud Barak liderliğindeki İşçi Partisi tarihi yenilgiyle 13 vekile düşerken, aşırı dinci parti Şaş 11 vekille beşinci oldu.
‘Bibi’ lakaplı Netanyahu milliyetçi kampın net zafer kazandığını söyleyip “Tanrının izniyle ülkeyi yöneteceğim” dedi. Livni ise, Bibi’yi halkın tercihine saygı gösterip kendi başbakanlığındaki milli birlik hükümetine katılmaya çağırdı.
Güvenoyu için 61 vekil gerek. Kâğıt üzerinde, Bibi Likud’un 27, Evimiz İsrail’in 15, Şas’ın 11, Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin beş ve aşırı sağcı yerleşimci partileri Yahudi Yuva ile Ulusal Birlik’in yedi vekiliyle 65 vekile ulaşıyor. Şas’ın Lieberman’ı şeytana benzetmesi üzerine Evimiz İsrail askerlik yapmayan aşırı dinci Yahudilerin vatandaşlıktan atılması kampanyası başlatmıştı. Ama dün iki parti birlikte hükümet kurmaya yeşil ışık yaktı.

Barak muhalefette mi?
Kâğıt üzerinde Kadima’nın 28, İşçi Partisi’nin 13, solcu Meretz’in üç vekiliyle toplam 44 vekili garanti eden Livni için Lieberman’la ittifak kurması şart. O zaman bile 61’e ulaşmak için iki vekil daha gereken kadın liderin Arap düşmanı Liebermanlı koalisona Arap partileri iknası imkânsız. ’Arap partileri Hadaş, Birleşik Arap Listesi ve Balad, hiçbir hükümet Arapların görüşünü temsil etmediğinden muhalefette kalacak. Ayrıca Barak da, İşçi Partisi’nin muhalefette kalmasının daha hayırlı olabileceğini söyledi.
Dün Evimiz İsrail’den bir yetkilinin “Netanyahu ile milliyetçi kamp kurmak istiyoruz, ama Livni ihtimalini dışlamadık” sözlerinin ardından, Livni kendisi gibi laik ve medeni nikâh yanlısı Lieberman’a “Halk beni seçti. Sizin için de önemli konularda ilerleme kaydedebilecek birlik hükümeti fırsatını kaçırmayalım” dedi. Lieberman ise görüşme sonrası “Milliyetçi hükümet istiyoruz, sağcı hükümet istiyoruz. Mümkün olduğunca çabuk hükümet kurulmalı. Yarım yıldır devlet felç. Mali krizin ortasında bütçemiz yok” diyerek Bibi ile buluştu.
“Seçimin gerçek galibi yok” yorumları yapılırken, şu öneri öne çıkıyor: 1984’teki gibi Kadima ile Likud’un milli birlik hükümeti kurması ve Livni ile Bibi’nin dönüşümlü başbakanlığı. Kadimalılar Likud kökenli olduğundan gerçekçi. İki partinin vekilleri birlikte hükümet kurmaya sıcak olsa da, dönüşümlü başbakanlığı reddediyor. Kadimalı Başbakan Yardımcısı Haim Ramon “Üç büyük parti hükümeti kurup ilk iş olarak seçim sistemini değiştirmeli” dedi. İsrailliler yüzde 2 barajlı seçim sisteminin değiştirilmesiyle çok parçalı koalisyon yapısının bırakılmasını ciddi ciddi düşünüyor.

Abbas ‘umutlu’
Cumhurbaşkanı Şimon Peres, liderlerle görüşüp çoğunluğu sağlamakta en şanslı lidere hükümeti kurma görevini gelecek hafta verecek. Hükümet kurma süresi 28 gün. Livni’nin eylülde Kadima liderliğini devraldığında yeni hükümet kurma çabası milliyetçi ve dinci partilerin kendisiyle koalisyon kurmaya yanaşmaması üzerine başarısızlığa uğramıştı. Bunun üzerine erken seçim kararı alınırken, anketler uzun süre Likud’u açık farkla önde göstermiş, 1300 Filistinlinin öldüğü Gazze operasyonu da Kadima ve İşçi Partisi’ne umdukları halk desteğini getirmemişti. Ancak hafta sonundan itibaren Bibi ile aradaki farkı kapatabilen Livni’nin sandıktan birinci çıkması ‘sürpriz’ diye nitelendi.
Filistin tarafında ise Özerk Yönetim lideri Mahmud Abbas “İsrail sağının yükselişi bizi kaygılandırmıyor. Yeni hükümet pragmatizme boyun eğip sorumluluklarını yerine getirir” dedi. Hamas’tan Fevzi Berhum “Siyonist seçmenin Lieberman, Livni ve Netanyahu’nun oluşturduğu terör troykasını tercih etmesi İsrail toplumunun dramatik biçimde teröre evrilmesinin son noktası” yorumunu yaparken, Usame Hamdan Livni’nin Filistinlilere saldırılarını savunabilen Batı’nın Bibi’yi saldırıya geçtiğinde savunamayacağını söyledi. (Dış Haberler)