İsrail ordusunda dinci etkisi artıyor

İsrail ordusunda dinci etkisi artıyor
İsrail ordusunda dinci etkisi artıyor

İsrail ordusunun ocakta Gazze?ye saldırıları öncesinde dinci askerler sürekli dua ederken görüldü. FOTOĞRAF: AFP

İsrail askerlerinin ocakta Gazze'de savaş kurallarını ihlal ettiklerine dair itirafları yankı yaratırken, bunun gerisinde ordudaki dinci Yahudilerin 'kutsal savaş' rüzgarı estirmesinin yattığı söyleniyor. Dinciler ordudaki ağırlıklarını giderek artırıyor

KUDÜS - İsrailli askerlerin Gazze saldırısında katliam emri aldıklarına dair itirafları, savaş kurallarıyla ilgili tartışma başlatırken, laiklerle dincilerin ordunun hâkimiyeti uğruna mücadelesini gözler önüne serdi. Askerlerin orduya katılmadan önce gittikleri askeri akademilerden birinin yayımladığı itiraflar, laik ve dinci askerler arasında belirgin ayrımlar olduğu, ikinci grubun kendini seçilmiş kutsal savaşçı gördüğüne işaret ediyor.
‘Ram’ takma adlı asker, şunları söyledi: “Bir haham bir sürü broşür getirdi. Mesajları netti: ‘Biz Yahudi ulusuyuz, bu topraklara mucize eseri geldik, tanrı bizi buraya geri gönderdi, şimdi kutsal toprakları fethetmemize müdahale etmek isteyen gayri Yahudileri sürmek için savaşmalıyız.’ Pek çok asker bu operasyorda dini bir savaşta yer aldığı hissindeydi.”  Askeri akademinin başkanı Dany Zamir, orduda İsrail’in ilk 40 yılında eğitimli laik solcuların hâkimiyeti varken, son 10-20 yılda çoğu yerleşimci olan dincilerin daha fazla sorumluluk aldığını, dini hareketlerin de akademileri yönetmeye başladığını anlattı. Ordu askeri etik kurallarını hazırlayan felsefecilerden Moşe Halbertal “Seçkin Golan Tugayı subaylarını artık hazırlık akademilerinin dinci-sağcı mezunları oluşturuyor” örneğini verip ekledi: “Dinci sağ, ordu aracılığıyla İsrail toplumuna damga vurmaya çalışıyor.” 

Haham Rontzki hedefte

İsraillerin çoğu için ordu hassas bir kurum, zira hangi ülke, etnisite ve sınıftan gelirlerse gelsinler tüm Yahudiler, bu kazanda kaynaşıp uyumlu bir topluma hazırlanıyor. Dinci sağa karşı çıkanların ilk hedefi, ordunun başhahamı tuğgeneral Aviçai Rontzki. Yerleşimci Rontzki, Gazze saldırısı sırasında askerlerle birlikte cepheye gidip, klasik İbrani metinlerindeki “Zalime karşı merhametli olanın sonu merhametliye karşı zalim olmaktır” sözünü savaşın sloganı haline getirdi. Askerlere dağıtılan dini broşürlerde de düşmana merhamet gösterilmemesi vaaz edildi. Bu yüzden solcu vekiller Rontzki’yi İsrail ordusunun faaliyetlerini kutsal savaşa çevirmekle suçlayınca, savunma bakanlığı başhahamı kınadı. Rontzki, elden ele dolaşan söz ve yazılarında, ‘insani değerlerler’in kişiye göre değiştiğini, aslolanın Tevrat hukukuna sadık kalmak olduğunu, Yahudi bir doktorun şabatta Yahudi olmayan bir hastayı tedavi etmesinin tek sebebinin bu yüzden diaspora Yahudilerinin nefretle karşılaşmasını önlemek olabileceğini savunuyor. (New York Times)